fbpx
środa, 29 maja, 2024
Strona głównaArchiwumBez pracowników sezonowych rolnictwo sobie nie poradzi. Nie tylko w Polsce

Bez pracowników sezonowych rolnictwo sobie nie poradzi. Nie tylko w Polsce

Sytuacja we Włoszech

Włoscy rolnicy są tymi, których najsilniej dotknęła pandemia koronawirusa. Liczba zakażeń w Italii liczona jest już w setkach tysięcy. Ma to ogromny wpływ na funkcjonowanie tamtejszego rynku rolnego. Okres wegetacji we Włoszech rozpoczyna się wcześniej niż w Polsce, stąd już dziś problem związany z brakiem pracowników sezonowych daje się we znaki tamtejszym gospodarzom. Włoskie rolnictwo oparte jest w znacznej mierze na najemnych pracownikach z Rumunii, Słowenii oraz Indii i krajów północnej Afryki.

Dziś, w związku ze znacznymi obostrzeniami na graniach, osoby te albo opuściły kraj, albo odmawiają pracy ze względu na potencjalną groźbę zarażenia się wirusem. Włoscy rolnicy już w lutym apelowali do rządu o interwencję na rynku pracowniczym, przewidując potencjalne problemy. Te pojawiły się już na początku marca. Dziś włoscy rolnicy utrzymują, że w obecnej sytuacji nie będą w stanie zapewnić bezpieczeństwa żywnościowego swoim obywatelom. Jest to o tyle znaczący problem, że zaburzone funkcjonowanie łańcucha dostaw utrudnia import towarów na Półwysep Apeniński.

Pracownicy sezonowi w Hiszpanii

Hiszpański rząd zatwierdził królewski dekret, z mocy którego w roli pracowników sezonowych wystąpią bezrobotni i imigranci. Podstawowym wyznacznikiem przyporządkowania nowych pracowników do gospodarstw będzie kryterium bliskości. Powinni oni przebywać w możliwie najbliższej odległości od gospodarstw. Hiszpańscy rolnicy dziękują rządowi za ten ruch, ubolewając jednocześnie nad faktem, że pracownicy nie stanowią grupy wykwalifikowanej i jako tacy będą musieli przejść proces przeszkolenia. W gronie pracowników sezonowych znajdą się na Półwyspie Iberyjskim te osoby, które, będąc obcokrajowcami, posiadają ważne pozwolenie na pracę i ci wszyscy, którzy korzystają z dotacji, dochodów z rolnictwa lub zasiłków dla bezrobotnych.

Według danych hiszpańskiego resortu rolnictwa, tamtejszy rynek rolny potrzebuje w sezonie nawet 150 tysięcy pracowników sezonowych. Decyzją rządu liczba została ograniczona do około 80 tysięcy. Oznacza to znaczną lukę w zatrudnieniu w rolnictwie, które będzie musiało borykać się także ze znacznymi problemami na rynku cenowym i utrudnieniami w sprawnym transferze towarów.

Problemy w Polsce

Zrzeszenia, związki i spółdzielnie rolnicze funkcjonujące w naszym kraju od kilku tygodni podnoszą alarm związany z potencjalnym brakiem pracowników sezonowych w przededniu sezonu zbiorów. Już dziś znajdujemy się w okresie nowalijek, podczas których rolnicy zauważają problemy z dostępnością rąk do pracy. Sektorem najbardziej narażonym na niedobory pracowników pozostaje sektor sadowniczy, który stanowi istotną część krajowego eksportu artykułów rolno-spożywczych.

Rząd podjął wprawdzie inicjatywę przedłużania pozwoleń na pracę dla pracowników z Ukrainy, zwiększył zaciąg z krajów azjatyckich i uelastycznił zasady czasu pracy. Zdjął też z niektórych pracodawców konieczność uiszczania składek na ZUS i KRUS – to jednak wciąż niezbyt wiele. Polscy rolnicy w sezonie zatrudniają bowiem ponad 120 tysięcy pracowników najemnych – dziś ta liczba może być nawet trzykrotnie niższa.

Jak poprawić sytuację rolników w naszym kraju?

Związki rolnicze apelują o utworzenie specjalnego „zielonego szlaku” dla rolnictwa zarówno w wymiarze krajowym jak i transgranicznym, który miałby obejmować przewóz pracowników, środków ochrony roślin, transport żywności i wszelkich innych elementów mających wesprzeć ten sektor gospodarki. Sytuacja staje się dramatyczna także na innych frontach – rolnikom doskwierać zaczął bowiem także brak części zamiennych do maszyn rolniczych. Gospodarze domagają się także zniesienia barier administracyjnych między przedsiębiorcami, a rolnikami. Problemów jest jednak wiele.

Spółdzielczość rolna remedium na problemy polskiej wsi

Wiele problemów, o których mówią przedstawiciele innych branż, zostały częściowo zniwelowane w branży mleczarskiej. Jej funkcjonowanie opiera się na sprawnym wykorzystywaniu modelu gospodarowania spółdzielczego. Wymiana doświadczeń, maszyn czy pracowników jest tu na porządku dziennym. Podobnie sytuacja ma się choćby we Francji, która, wobec wysokiego poziomu zorganizowania gospodarstw w systemach spółdzielczych, celnie kieruje przepływem siły roboczej. To właśnie na odpowiednim przemodelowaniu rodzimego systemu rolnego i skierowaniu wysiłków na organizowanie spółdzielczości rolnej korzystającej z dedykowanych modeli wsparcia finansowego powinno być oparte powinny być zmiany w kształtowaniu ustroju rolnego. Obecna sytuacja pokazuje wprost, że system zarządzania kryzysowego w rolnictwie w krajach o wysokim wskaźniku obecności gospodarstw spółdzielczych sprawdza się znakomicie. Jest to też model, który pozwoli, dzięki wspólnemu kreowaniu popytu i podaży, na odbudowę tego sektora gospodarki w trudnym czasie po zakończeniu pandemii koronawirusa.

*autor jest Dyrektorem Instytutu Gospodarki Rolnej

Jacek Podgórski
Jacek Podgórski
Dyrektor Forum Rolnego Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Członek zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych oraz zespołu problemowego ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Były dyrektor Forum Podatkowo-Regulacyjnego w Departamencie Prawa i Legislacji ZPP. Wieloletni dyrektor Instytutu Gospodarki Rolnej. Autor licznych publikacji z zakresu funkcjonowania gospodarki rolnej Polski i Unii Europejskiej. Były dziennikarz i felietonista.

INNE Z TEJ KATEGORII

Dowiedz się, jak inwestują najlepsi! Zapraszamy na darmową konferencję Invest Cuffs 2024

Już 5 –6 kwietnia 2024 r. odbędzie się kolejna edycja Konferencji i Targów Invest Cuffs. Będzie to już dziesiąta odsłona wydarzenia, które corocznie przyciąga do Krakowa kilka tysięcy uczestników, mających możliwość wysłuchania wykładów prowadzonych przez niemal 200 prelegentów. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do udziału w tym wydarzeniu i wspólnego tworzenia historii rynku inwestycyjnego.

Zapraszamy na 22. Międzynarodową Konferencję Baltic Management Development Association

W imieniu Zarządu BMDA, Collegium Prometricum oraz naszym – jako Patrona Medialnego wydarzenia, mamy zaszczyt zaprosić do udziału w 22. Międzynarodowej Konferencji BMDA (Baltic Management Development Association) pod hasłem „Mastering the Future: AI Impact on Business Models and Practice”. Konferencja odbędzie się w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku w dniach 25–26 kwietnia 2024 r.

Rola elektrowni szczytowo-pompowych w zielonej transformacji

Elektrownie szczytowo-pompowe to obecnie najbardziej dojrzała technologia magazynowania energii, charakteryzująca się niezwykle długim czasem eksploatacji. Przy rosnącym udziale źródeł wykorzystujących energię odnawialną, takich jak instalacje fotowoltaiczne, czy farmy wiatrowe, jednostki te mają coraz większe znaczenie w zielonej transformacji. W Młotach w Gminie Bystrzyca Kłodzka przygotowywany jest największy tego typu magazyn energii w Polsce.

INNE TEGO AUTORA

Jak uzdrowić krajową legislację?

W Polsce o procesie legislacyjnym trudno dziś mówić bez emocji. Złośliwie można by powiedzieć, że jest to wprawdzie proces, ale nie stanowienia prawa, tylko jego masowej produkcji. I to produkcji marnej jakości. Nie pozostaje to bez znaczenia dla biznesu, który o legislacji myśli z uzasadnioną trwogą.
6 MIN CZYTANIA

Obudzić z marazmu polski rynek pracy!

Polski rynek pracy w niedalekiej przyszłości będzie borykać się z niedoborem pracowników znacznie przewyższającym dzisiejsze, sygnalizowane przez przedsiębiorców, problemy. Wskaźniki demograficzne nie pozostawiają tu złudzeń. Pozostaje tu zatem pytanie – co robić?
5 MIN CZYTANIA

Polska powinna mieć swoją rakiję

Produkcja destylatów to element tradycji i kultury wielu regionów świata. Polska wcale nie jest tu białą plamą na mapie świata, ale od innych miejsc w samej choćby Unii Europejskiej odróżnia nas to, że wytwarzanie trunków o „słusznym” woltażu w domowych warunkach jest nad Wisłą po prostu nielegalne.
4 MIN CZYTANIA