fbpx
piątek, 12 lipca, 2024
Strona głównaFelietonBrak piasku na Saharze

Brak piasku na Saharze

Konsekwencje nałożenia ograniczeń na kupowanie mieszkań w większej liczbie będą łatwe do przewidzenia. Po pierwsze, zmniejszy się zasób mieszkań na wynajem. Po drugie – te, które są lub się pojawią, będą jeszcze droższe. Nie będzie zatem żadnego zwiększenia dostępności mieszkań. Wręcz przeciwnie – pisze w najnowszym felietonie Łukasz Warzecha.

Są pewne prawidłowości niezmienne tak jak obieg Ziemi wokół Słońca. Jedną z nich jest, że jeśli socjaliści zabierają się za naprawianie czegoś, to z całą pewnością niczego nie naprawią, natomiast zepsują wszystko, co się da, najbardziej szkodząc tym, którym mieli pomóc. Najnowszym przykładem są rządowe plany dotyczące mieszkań.

Ich geneza jest czysto populistyczna. Rozumowanie polityków jest bardzo proste: mamy dziedzinę, która dla wielu osób jest osobistym problemem, mamy zaangażowaną w tę dziedzinę stosunkowo niewielką grupę, która budzi instynktowną niechęć większości, a dla nas z politycznego punktu widzenia jest kompletnie nieważna, więc uderzymy w tę grupę i w ten sposób zarobimy sobie punkty. A czy to ma jakikolwiek sens i czy przyniesie jakiś efekt – to nas już niespecjalnie interesuje. Taka jest kwintesencja populizmu, którego bardzo charakterystycznym rysem w jego socjalistycznym wydaniu jest uderzanie w „bogaczy”, „krezusów”, „spekulantów”. Nawiasem mówiąc, entuzjazm, jaki tego typu retoryka wywołuje u części elektoratu, każe sobie postawić pytanie, czy przypadkiem ci ludzie nie urodzili się jednak za późno i czy nie czuliby się lepiej za rządów towarzysza Wiesława.

Rządowy projekt stawia sobie za cel stworzenie barier wobec tych – na razie nie jest jasne, czy mowa tylko o firmach czy również o osobach prywatnych – którzy mają „zbyt wiele” mieszkań. Już tutaj można postawić dwa zasadnicze pytania.

Pierwsze brzmi: co to znaczy „zbyt wiele” i kto ma decydować o tym, ile to jest. Tu możliwe są trzy podejścia. Pierwsze, w ramach którego uznajemy, że porządny obywatel może posiadać jedynie to, co jemu samemu jest potrzebne, a może nawet jedynie niezbędne (ech, jakie wspaniałe możliwości ograniczania własności się wtedy pojawiają!), a więc jedną, może najwyżej dwie nieruchomości, o ile potrafi wykazać, że ma taką potrzebę. (Pamiętają państwo scenę z „Alternatywy 4”, kiedy nieszczęsny Cichocki słyszy od prezesa spółdzielni na koniec wyliczanki dokumentów, jakie mają być koniecznie, aby przydzielić mu lokal: „Aha! I jeszcze jedno. Dobrze by było, żeby pan przyniósł zaświadczenie, że mieszkanie jest panu naprawdę potrzebne”.) Posiadania większej liczby może nie da mu się w demokracji zabronić, ale można do tego maksymalnie zniechęcać, nakładając drakońskie podatki. Trzeba jednak od razu zauważyć, że takie podejście eliminuje większość własności o charakterze inwestycyjnym. Przecież nikomu nie są „potrzebne”, a tym bardziej niezbędne złoto, dzieła sztuki, ziemia jako lokata kapitału czy właśnie mieszkania traktowane w taki sposób.

Drugie podejście implikowałoby powstanie jakiegoś sowietu, który dostanie kompetencję decydowania o tym, ile obywatel może posiadać w ramach swoich „potrzeb”, a ile to już będzie „za dużo”.

Trzecie, klasycznie liberalne – za którym się opowiadam – to brak ograniczeń. Jeśli kogoś stać i chce w ten sposób ulokować pieniądze, to jest to wyłącznie jego sprawa. Niech ma i sto mieszkań albo więcej.

Drugie kluczowe pytanie brzmi, czy od nałożenia barier na posiadanie „zbyt dużej” liczby mieszkań cokolwiek się zmieni. Rząd oczywiście nie pokazuje tutaj żadnej analizy, a nie pokazuje jej, bo jej zapewne nie ma, podobnie jak nie było żadnych analiz uzasadniających najbardziej szalone poczynania władzy w czasie pandemii. Można jednak spokojnie założyć, że populistycznie reklamowany efekt tych planów, czyli większa dostępność mieszkań dla „zwykłych Polaków”, się nie pojawi.

Czy bowiem mieszkań brakuje „zwykłym” ludziom dlatego, że jest ich jakaś ograniczona pula, a tę pulą wyczerpują źli spekulanci? Oczywiście – nie. Mówiąc w uproszczeniu – mieszkań powstaje tyle, na ile jest popyt (pomińmy tu czynniki takie jak plany zagospodarowania – one mają znacznie mniejsze znaczenie). Ten popyt wynika zaś z możliwości finansowych kupujących. Inwestorzy takie możliwości mają, zwykli klienci niemal całkowicie je w ostatnim czasie stracili. Złożyło się na to kilka czynników, z których zapewne najważniejszym był wzrost stóp procentowych spowodowany inflacją i wynikający z niego drastyczny z punktu widzenia kredytobiorców wzrost stóp procentowych. A to oczywiście przełożyło się na zmniejszenie dostępności kredytów.

Konsekwencje nałożenia ograniczeń na kupowanie mieszkań w większej liczbie będą łatwe do przewidzenia. Po pierwsze – zmniejszy się zasób mieszkań na wynajem. Mieszkania inwestycyjne są bowiem na ogół wynajmowane. A dochodzi tu jeszcze zagadnienie skrajnie niekorzystnego dla wynajmujących prawa, stawiającego ich w pozycji podporządkowanej wobec najemców. Po drugie – te, które są lub się pojawią, będą jeszcze droższe. Nowe prawo bez żadnych wątpliwości przełoży się przecież na cenę najmu. Nie będzie zatem żadnego zwiększenia dostępności mieszkań – wręcz przeciwnie.

W dodatku, jeśli wierzyć informacjom podawanym w mijającym tygodniu przez RMF, rząd rozważa ograniczenie nie tylko liczby posiadanych nieruchomości, ale też ich łącznej powierzchni, wskutek czego po głowie dostałyby osoby mające powyżej 315 metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej. Aby się załapać, wystarczyłoby zatem mieć dwa duże mieszkania. Albo jeden trochę większy dom i jedno średnie mieszkanie.

Stare powiedzenie mówi, że gdyby na Saharze rządzili socjaliści, to szybko zabrakłoby tam piasku. Zdaje się, że ten proces w Polsce jest już mocno zaawansowany.

Łukasz Warzecha

Łukasz Warzecha
Łukasz Warzecha
Jeden z najpopularniejszych komentatorów sceny politycznej w Polsce. Konserwatysta i liberał gospodarczy. Publicysta „Do Rzeczy", „Forum Polskiej Gospodarki”, Onet.pl, „Rzeczpospolitej", Salon24 i kilku innych tytułów. Jak o sobie pisze na kanale YT: „Niewygodny dla każdej władzy”.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Genius loci

Poprzednio byłem w Budapeszcie w marcu 2020 r. Już nadciągały czarne pandemiczne chmury, ale wciąż jeszcze wydawało się, że to będzie kolejna burza w szklance wody. Jak się stało – wiadomo. Wcześniej w drugiej stolicy Cesarstwa Austro-Węgierskiego bywałem wielokrotnie. Wyrobiłem sobie zatem jakiś jej własny obraz, a nawet coś więcej: trudne do dokładnego opisania i sprecyzowania wrażenie, które mamy, gdy trochę lepiej zapoznamy się z jakimś obcym miejscem.
5 MIN CZYTANIA

Znów nas okradną

Jeżeli za jakiś czas wszyscy pracujący na umowach cywilnoprawnych dostaną do ręki wynagrodzenia niższe o ponad 25 proc., to będą mogli podziękować w takim samym stopniu poprzedniej i obecnej władzy.
5 MIN CZYTANIA

Policja dla Polaków

Jednym z największych problemów polskiej policji – choć niejedynym, bo ta formacja ma ich multum – jest ogromny poziom wakatów: ponad 9,7 proc. Okazuje się, że jednym ze sposobów na ich zapełnienie ma być – na razie pozostające w sferze analiz – zatrudnianie w policji obcokrajowców. Czyli osób nieposiadających polskiego obywatelstwa. W tym kontekście mowa jest przede wszystkim o Ukraińcach, Białorusinach i Gruzinach.
3 MIN CZYTANIA