fbpx
wtorek, 18 czerwca, 2024
Strona głównaŚwiatBruksela proponuje swój pierwszy plan bezpieczeństwa gospodarczego. Chiny na celowniku

Bruksela proponuje swój pierwszy plan bezpieczeństwa gospodarczego. Chiny na celowniku

Unia Europejska zauważyła, że zależność gospodarczą można przekształcić w broń i nie chce już być „placem zabaw” dla krajów trzecich – nowa strategia ma zwiększyć jej bezpieczeństwo gospodarcze.

Komisja Europejska przedstawiła w tym tygodniu swoją pierwszą strategię bezpieczeństwa gospodarczego, koncentrując się zwłaszcza na technologii podwójnego zastosowania (która – prócz zastosowań cywilnych – może być też wykorzystana w sferze wojskowej), na wzmocnieniu kontroli inwestycji zagranicznych oraz na stworzeniu mechanizmów koordynacji kontroli eksportu.

Jest to odpowiedź Brukseli na chińskie instrumentalizowanie gospodarki. Zdaniem Unii należy „zmniejszać ryzyko” napięć i konfliktów bez faktycznego „rozdzielania” gospodarek Państwa Środka i Europy. Eksperci zidentyfikowali pięć głównych obszarów kluczowych dla bezpieczeństwa gospodarczego UE:
– łańcuchy dostaw, w tym energii;
– infrastruktura krytyczna i jej bezpieczeństwo zarówno fizyczne, jak i pod względem odporności na cyberataki;
– bezpieczeństwo technologiczne;
– zapobieżenie tzw. „wyciekowi technologii”;
– „instrumentalizacja zależności gospodarczych lub przymusu gospodarczego”.

Komisja Europejska zwraca szczególną uwagę na kwestie, które zagrażają nie tylko europejskiej gospodarce, ale także bezpieczeństwu narodowemu. „Może to w szczególności dotyczyć wycieku technologii podwójnego zastosowania, bezpośrednich inwestycji zagranicznych zagrażających bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, eksportu produktów podwójnego zastosowania które mogą zwiększyć zdolności wojskowe i wywiadowcze podmiotów chcących wykorzystać te zdolności, aby zagrozić międzynarodowemu pokojowi i bezpieczeństwu” – wyszczególniono w planie. „Nauczyliśmy się, jak zależność można przekształcić w broń” – powiedział Josep Borrell, wysoki przedstawiciel UE ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, odnosząc się do wniosków wyciągniętych z zależności Europy od rosyjskiej energii. „Kiedy nie działamy razem, jesteśmy placem zabaw [dla krajów trzecich – red.]. Kiedy działamy razem, jesteśmy graczem” – powiedziała Margrethe Vestager, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej.

Kontrola eksportu

Władze wykonawcze UE ogłosiły w ramach swojej strategii, że jesienią przedstawią propozycję legislacyjną dotyczącą lepszej koordynacji kontroli eksportu materiałów podwójnego zastosowania, gdzie „potrzeba szybszych i bardziej skoordynowanych działań na szczeblu UE stała się pilna” i „wymaga szczególnej uwagi”. Bruksela jest zaniepokojona „nieskoordynowanym rozprzestrzenianiem się krajowych kontroli” i ryzykiem powstania „luk prawnych”. Ale państwa członkowskie są bardzo zachowawcze, jeśli chodzi o swoje kompetencje w kwestiach bezpieczeństwa i nie ułatwią Komisji próby wykonywania funkcji w tym obszarze. Bruksela zawarła w swojej strategii potrzebę opracowania – wraz z państwami członkowskimi – „listy technologii krytycznych” dla bezpieczeństwa gospodarczego i szeregu możliwych środków w celu złagodzenia ryzyka oraz rewizji rozporządzenia w sprawie monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

KE wyraża analogiczne co Stany Zjednoczone stanowisko, że Unia powinna utrzymać swoją „przewagę technologiczną w krytycznych sektorach”. Jest to wspólne przesłanie amerykańskiego doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Jake’a Sullivana, który nalegał, aby Waszyngton wyprzedził Chiny o kilka generacji technologicznych. Zgodnie z tym UE „potrzebuje kompleksowego strategicznego podejścia do bezpieczeństwa gospodarczego, eliminacji zagrożeń i promowania swojej przewagi technologicznej”. UE zdaje sobie sprawę, że wiele z tych pomysłów będzie podważanych przez państwa członkowskie, które obawiają się, że UE wkracza w protekcjonistyczną dynamikę. Komisja zauważa, że istnieją nieodłączne napięcia w zakresie wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego a zapewnieniem, że UE nadal będzie czerpać korzyści z otwartej gospodarki.

Eksperci UE są zdania, że równowagę między bezpieczeństwem a interesami gospodarczymi można osiągnąć, jeśli Unia osiągnie jednocześnie trzy cele: „Promowanie naszej własnej konkurencyjności, ochrona przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa gospodarczego oraz partnerstwo z krajami, które podzielają nasze obawy lub interesy w zakresie bezpieczeństwa gospodarczego” – czytamy w opublikowanym dokumencie.

Kontrola inwestycji

Komisja Europejska nie była w stanie przedstawić propozycji legislacyjnej dotyczącej kontroli inwestycji skierowanych z UE do krajów trzecich. „UE i państwa członkowskie muszą również zapewnić, że kapitał, badania, wiedza specjalistyczna i know-how naszych firm nie są wykorzystywane do napędzania rozwoju technologicznego, który zwiększa zdolności wojskowe i wywiadowcze krajów, które mogą je wykorzystać do podważenia pokoju i bezpieczeństwa”. Jednak państwa członkowskie są bardzo niechętne temu środkowi, dlatego Komisja zdecydowała się na razie nie przedstawiać propozycji legislacyjnej mając nadzieję, że zrobi to przed końcem roku. W tym celu Komisja zbada „jakie zagrożenia dla bezpieczeństwa mogą wynikać z inwestycji zewnętrznych, we współpracy z państwami członkowskimi”. „Powołana zostanie nowa specjalna grupa ekspertów z państw członkowskich, która będzie pomagać w tych zadaniach tworząc nowy, ustrukturyzowany i poufny mechanizm współpracy” – stwierdza Bruksela w swoim dokumencie.

Źródło: el confidencial

 

Marta Mita
Marta Mita
Absolwentka handlu międzynarodowego na Uniwersytecie Vigo w Hiszpanii, specjalizująca się w zagadnieniach związanych z Unią Europejską, w szczególności tematyce wpływu prawa unijnego na gospodarkę krajów członkowskich, a także europeizacją społeczeństw w kontekście tożsamości narodowej obywateli. Autorka licznych artykułów poświęconych europejskiemu rynkowi pracy i polityce społecznej.

INNE Z TEJ KATEGORII

Coraz większe obawy europejskich firm działających w Chinach

Wiele europejskich firm w Chinach boryka się z problemami. Koniunktura się chwieje, a utrzymanie się na chińskim rynku w obliczu doskonale prosperujących lokalnych przedsiębiorstw staje się coraz trudniejsze. Obawy budzi również kwestia nadmiernej zdolności produkcyjnej.
3 MIN CZYTANIA

Wskaźnik Bogactwa Narodów 2024. Sprawdź, na którym miejscu jest Polska

Warsaw Enterprise Institute opublikował IV edycję Wskaźnika Bogactwa Narodów, wyjątkowego Indeksu, który oprócz PKB mierzy także jakość wydatków publicznych. Brane są pod uwagę państwa należące do Unii Europejskiej i OECD. Miejsca na podium zajmują Irlandia, Szwajcaria oraz Norwegia, której w tym roku udało się wyprzedzić Stany Zjednoczone. Polska zajmuje dopiero 27. pozycję na 38 gospodarek i 18. pozycję w UE. Jest to wynik przyzwoity, ale nie zadowalający.
3 MIN CZYTANIA

Przerażenie w Londynie: gospodarka Polski może niebawem wyprzedzić brytyjską!

Brytyjskie media szeroko komentują słowa Donalda Tuska, który we wpisie zamieszczonym w serwisie X stwierdził, że za 5 lat Polacy będą zamożniejsi od mieszkańców Wysp Brytyjskich.
3 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Jak Europa walczy z kryzysem mieszkaniowym

Mieszkalnictwo stało się jednym z głównych wyzwań stojących przed Europą. Większość krajów doświadczyła w ostatnich latach eskalacji cen, która pozbawiła wielu obywateli dostępu do mieszkań.
4 MIN CZYTANIA

Unia wprowadza przepisy regulujące AI

W tym tygodniu Parlament Europejski zatwierdził akt regulujący przepisy o sztucznej inteligencji. Jest to pierwsza na świecie taka regulacja dotycząca AI, która wkrótce stanie się prawem w Europie.
4 MIN CZYTANIA

Recykling odpowiedzią na upadający przemysł wydobywczy?

Czy recykling starej elektroniki ograniczy problem niedoboru pierwiastków ziem rzadkich? Zdaniem Brukseli akt o surowcach krytycznych rozwiąże lata zaniedbań w europejskim sektorze wydobywczym.
4 MIN CZYTANIA