Fot. Pixabay

Od początku lutego z możliwości opłacania niższych składek ZUS może skorzystać każdy przedsiębiorca, którego przychód w poprzednim roku kalendarzowym był nie wyższy niż 120 tys. zł (poprzednio limit ten wynosił 63 tys. zł). Jak nietrudno zauważyć, w przypadku składek płaconych w 2020 roku pod uwagę należy brać przychody z 2019 roku. Trzeba też zwrócić uwagę, że dla ustalenia limitu znaczenia ma przychód, a nie dochód podatnika, a zatem co do zasady suma wynikająca ze wszystkich wystawionych w 2019 roku faktur lub rachunków. W przypadku podatników VAT, chodzi oczywiście o kwoty netto (bez kwoty VAT).

Dodatkowo, aby z ulgi korzystać, konieczne będzie udowodnienie, że działalność była prowadzona w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni.

Składki proporcjonalne do dochodu

W sytuacji, gdy podatnik spełnia warunki do korzystania z małego ZUS Plus, składki będą obliczane proporcjonalnie do wysokości średniomiesięcznego dochodu z poprzedniego roku. Inaczej zatem niż w przypadku ustalania limitu uprawniającego do korzystania z tej preferencji, przy ustalaniu podstawy naliczania składek pod uwagę brany jest nie przychód, tylko dochód podatnika, rozumiany jako przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania (koszty podatkowe).

W związku z tym, że wyliczenie nowej składki może być dla przedsiębiorców trudne, ZUS udostępnił specjalny, służący do tego kalkulator, który dostępny jest pod adresem www.eskladka.pl. Kalkulator nie wylicza jednak samych składek, a jedynie podstawę ich wyliczenia. Składki trzeba później obliczyć już samemu.

W kalkulatorze wpisuje się liczbę dni prowadzenia działalności, wybiera z listy formę opodatkowania, a następnie podaje przychód i dochód z działalności w poprzednim roku podatkowym. W efekcie przeliczenia otrzymuje się podstawę wymiaru składek, która jest tym wyższa, im wyższy jest dochód podatnika.

I tak np. przedsiębiorca, który opodatkowany jest na zasadach ogólnych, prowadził w 2019 roku działalność przez 60 dni i uzyskał przychód 10 tys. zł (przy dochodzi 8 tys. zł), jako podstawę wymiaru składek przyjmie w lutym 2020 roku kwotę 2000 zł. Natomiast dla podatnika, który prowadził taką samą działalność przez cały rok i uzyskał 84 tys. przychodu (średnio 7 tys. zł miesięcznie) i dochód w wysokości 60 tys. zł (średnio 5 tys. zł miesięcznie), podstawa wymiaru składek wyniesie 2465,76 zł. Dla porównania dla pełnych składek ZUS podstawa wymiaru składek wynosi w 2020 roku 3136,20 zł.

Oznacza to np. że miesięczna składka emerytalna (jedna z kilku, bo są jeszcze rentowa, wypadkowa i chorobowa), która wyliczana jest według stawki 19,52% podstawy, wyniesie w pierwszym przykładzie 390,40 zł, a w drugim 481,32 zł. W przypadku pełnego ZUS jest to aż 612,19 zł. Różnice są zatem znaczne.

Niższe składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorca będzie mógł opłacać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności gospodarczej. To istotne, bo jak wyjaśniali to przedstawiciele ZUS, tzw. mały ZUS Plus można opłacać dopiero po wykorzystaniu „ulgi na strat” (zwolnienie z obowiązku opłacania składek przez pierwsze sześć miesięcy działalności) oraz tzw. składek preferencyjnych (opłacanych w pierwszych dwóch latach działalności).

Potrzebne odpowiednie dokumenty

Aby korzystać z preferencyjnych składek ZUS Plus, trzeba złożyć w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych dwa dokumenty: ZUS ZWUA (wyrejestrowanie z dotychczasowym kodem ubezpieczenia) oraz ZUS ZUA lub ZUS ZZA (zgłoszenie do ubezpieczeń z kodem odpowiednio: 05 90 albo 05 92, które są przypisane do tzw. małego ZUS). Trzeba to zrobić najpóźniej do 2 marca 2020 roku (czas na to jest do końca lutego, ale jako że ostatni dzień lutego to sobota, termin ten upływa w najbliższy dzień roboczy, czyli poniedziałek 2 marca). Konieczne będzie też złożenie w marcu dodatkowego dokumentu, czyli dokumentu rozliczeniowego za luty z informacją o rocznym przychodzie, rocznym dochodzie oraz formach opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej.

Osoby, które dotychczas korzystały już z niższych składek (małego ZUS), nie muszą ponownie zgłaszać chęci korzystania z tego rozwiązania. Mają natomiast obowiązek dwukrotnie złożyć dokumenty rozliczeniowe z informacjami potrzebnymi do wyliczenia składek – najpierw w lutym (za styczeń – na starych zasadach), a później w marcu (za luty – na nowych zasad). Warto o tym pamiętać, bo co do zasady dokumenty takie składa się tylko raz na początku działalności. Nie trzeba ich później składać już w kolejnych miesiącach. Ale trzeba to zrobić za każdym razem, kiedy następuje zmiana, a zatem kończy się np. dwuletni okres korzystania ze stawek obniżonych. Jak widać, to samo dotyczy przejścia z zasad Małego ZUS, na mały ZUS Plus.