fbpx
poniedziałek, 20 maja, 2024
Strona głównaArchiwumCzas na metodę kasową w PIT. Przedsiębiorcy nie powinni kredytować budżetu państwa

Czas na metodę kasową w PIT. Przedsiębiorcy nie powinni kredytować budżetu państwa

Problem bierze się stąd, że dziś w przypadku podatków dochodowych obowiązuje zasada, że za przychody podatkowe uważa się każdą należność (z wyjątkiem przychodów wyraźnie zwolnionych z opodatkowania w przepisach), która stała się należna, nawet jeśli nie została otrzymana. Aby powstał przychód, od którego trzeba zapłacić podatek, nie trzeba otrzymać zapłaty. Wystarczy, że upłynął termin płatności należności. Z tym momentem staje się ona bowiem przychodem należnym, w rozumieniu przepisów podatkowych. I nawet gdyby nie została otrzymana (zapłacona) przed kolejnym rozliczeniem podatkowym, trzeba od niej zapłacić podatek dochodowy.

Równocześnie w przypadku kosztów podatkowych obowiązuje dokładnie odwrotna zasada. Wydatki zaliczane do kosztów podatkowych można uwzględnić w rozliczeniu podatkowym dopiero, gdy koszty te zostaną faktycznie poniesione. Nie można zatem w kosztach uwzględnić faktury, która dokumentuje koszt, ale nie została jeszcze zapłacona.

 

Zapłaty nie ma, podatek jest

Oba rozwiązania są bardzo korzystne dla budżetu. Przepis o tym, że należności stają się przychodem nie w momencie zapłaty, ale w momencie, gdy stają się należne, sprawia, że przedsiębiorcy w praktyce kredytują budżet państwa. Dlaczego?

Zobaczmy, jak przepis o dacie powstania przychodu działa w praktyce. Wyobraźmy sobie, że faktura zostanie wystawiona 1 dnia miesiąc na kwotę netto (bez VAT) 20 tys. zł z terminem płatności 14 dni (po 14 dniach przychód staje się należny, a zatem zaliczany jest do przychodów miesiąca, w którym wystawiono fakturę). W takim przypadku podatnik opodatkowany stawką liniową 19 proc. musi od tej faktury odprowadzić 3800 zł podatku. Musi to zrobić do 20. dnia następnego miesiąca, po tym w którym wystawił fakturę. Od momentu wystawienia faktury ma zatem 50 dni, aby wymusić jej zapłatę na kontrahencie. Jeśli mu się to nie uda, podatek musi i tak zapłacić mimo braku zapłaty ze strony kontrahenta. Pieniądze na podatek musi zatem wyłożyć z tego, co zarobił i zaoszczędził wcześniej.

W takim przypadku to i tak komfortowa sytuacja, bo od wystawienia faktury do zapłaty podatku mija 50 dni. W praktyce rzadko tak bywa, a większość małych i średnich firm, szczególnie usługowych, swoje faktury wystawia na koniec miesiąca. Wówczas czas między wystawieniem faktury, a terminem zapłaty podatku skraca się do raptem 20 dni. I być może nie byłoby to wielkim kłopotem, gdyby wszyscy regulowali należności w terminie. Tyle że w praktyce wcale tak nie jest. Cała gospodarka, i to nie tylko polska, zmaga się z tzw. zatorami płatniczymi. To zjawisko polegające na przeciąganiu zapłaty za dostarczone towary i wykonane usługi tak długo, jak tylko się da.

Z danych szacunkowych wynika, że w Polsce od 80 do 90 proc. firm otrzymuje zapłatę po terminie. Z tego blisko 40 proc. takich opóźnionych faktur jest płacona po więcej niż 60 dniach, a blisko 10 proc. faktur jest przeterminowanych dłużej niż rok. Co dziesiątej przeterminowanej zapłaty nie udaje się odzyskać w ogóle. Pokazuje to skalę problemu. Co więcej, aż 90 proc. małych i średnich firm boi się reagować na opóźnienia w płatnościach z obawy przed utratą kolejnych zamówień i zleceń.

W tej sytuacji kluczowego przede wszystkim z punktu widzenia sektora MŚP znaczenia nabiera fakt, że mimo braku zapłaty ze strony kontrahentów, podatek dochodowy trzeba i tak zapłacić. To prosta droga do utraty płynności finansowej i bankructwa. Nie ma też żadnego logicznego powodu, aby przedsiębiorcy musieli w ten sposób kredytować budżet państwa.

 

Ta ulga nie rozwiąże problemu

To głównie ten element wpływa na to, że przedsiębiorcy postulują, aby w podatku dochodowym zaczęła obowiązywać metoda kasowa rozliczania przychodów. Jeśli nie dla wszystkich podatników, to przynajmniej dla mniejszych firm, np. takich, dla których roczne przychody nie przekraczają 2 mln euro. Ministerstwo Finansów, niezależnie jednak od tego, kto akurat stoi na jego czele, od lat rozwiązaniu temu się sprzeciwia, twierdząc, że chociaż podziela pogląd, iż zatory płatnicze są zjawiskiem niekorzystnym i wpływają negatywnie na stabilność finansową przedsiębiorstw, to rozwiązanie tego problemu nie jest materią przepisów podatkowych.

Ustawa przeciwdziałająca zatorom płatniczym rzeczywiście została przygotowana przez inny resort – Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. Kluczowe jest w niej skrócenie do maksymalnie 30 dni od dnia doręczenia faktury – terminów zapłaty w transakcjach handlowych, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny (z wyłączeniem podmiotów leczniczych) oraz do maksymalnie 60 dni – terminu zapłaty w transakcjach, w których wierzycielem jest mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo, a dłużnikiem – duża firma (tzw. transakcja asymetryczna). W przypadku braku zapłaty w tym terminie nierzetelnym kontrahentom grożą wysokie kary. Nie rozwiązuje to jednak podstawowego problemu podatników, którzy zapłaty w terminie nie otrzymali, czyli braku środków na zapłatę należności podatkowych od niezapłaconych faktur.  

Co prawda, w ramach wspomnianej ustawy o przeciwdziałaniu zatorom płatniczym wprowadzono w przepisach podatkowych (zarówno w PIT, jak i CIT) ulgę na złe długi, na wzór rozwiązania funkcjonującego w przepisach o VAT, jednak i to nie rozwiązuje podstawowego problemu małych i średnich firm z niezapłaconymi fakturami.

 

Czas na metodę kasową

Ulga polega bowiem na tym, że wierzyciel, który nie otrzyma zapłaty w ciągu 90 dni od upływu terminu określonego w umowie lub na fakturze, będzie mógł pomniejszyć podstawę opodatkowania o kwotę wierzytelności (jednocześnie dłużnik będzie miał obowiązek podniesienia podstawy opodatkowania o kwotę, której nie zapłacił). Zanim jednak podatnik będzie mógł to zrobić, muszą upłynąć trzy miesiące. Wcześniej, mimo że należność zapłacona nie została, i tak musi od niej odprowadzić podatek dochodowy. Żadne zatem z rozwiązań wprowadzonych wspomnianymi przepisami nie rozwiązuje w praktyce problemu, jakie w zakresie utrzymania płynności finansowej stwarza dla mniejszych przedsiębiorców stosowanie metody memoriałowej rozliczania przychodów, czyli zasady zaliczania do podstawy opodatkowania przychodów, które faktycznie nie wpłynęły jeszcze na konto podatnika.

Problem ten mogłoby rozwiązać wyłącznie wprowadzenie kasowej metody rozliczania przychodów, dla firm których roczne przychody nie przekraczają poziomu przyjętego dla sektora MŚP. I nad takim rozwiązaniem należy dziś nie tylko dyskutować, ale przekonywać do niego jak najliczniejsze grono parlamentarzystów.

Marek Kutarba
Marek Kutarba
Prawnik i publicysta, ekspert w zakresie prawa podatkowego i finansów. Karierę zawodową rozpoczął od pracy w Izbie Skarbowej we Wrocławiu. Później związany z licznymi tytułami prasowymi, w tym największymi polskimi dziennikami gospodarczymi, w których pełnił funkcje redakcyjne i publikował na tematy podatkowe i gospodarcze. Autor książek i praktycznych poradników z zakresu prawa podatkowego. Obecnie właściciel firmy doradczej specjalizującej się w zarządzaniu finansowym i restrukturyzacji kosztów oraz kontent marketingu i litigation PR.

INNE Z TEJ KATEGORII

Dowiedz się, jak inwestują najlepsi! Zapraszamy na darmową konferencję Invest Cuffs 2024

Już 5 –6 kwietnia 2024 r. odbędzie się kolejna edycja Konferencji i Targów Invest Cuffs. Będzie to już dziesiąta odsłona wydarzenia, które corocznie przyciąga do Krakowa kilka tysięcy uczestników, mających możliwość wysłuchania wykładów prowadzonych przez niemal 200 prelegentów. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do udziału w tym wydarzeniu i wspólnego tworzenia historii rynku inwestycyjnego.

Zapraszamy na 22. Międzynarodową Konferencję Baltic Management Development Association

W imieniu Zarządu BMDA, Collegium Prometricum oraz naszym – jako Patrona Medialnego wydarzenia, mamy zaszczyt zaprosić do udziału w 22. Międzynarodowej Konferencji BMDA (Baltic Management Development Association) pod hasłem „Mastering the Future: AI Impact on Business Models and Practice”. Konferencja odbędzie się w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku w dniach 25–26 kwietnia 2024 r.

Rola elektrowni szczytowo-pompowych w zielonej transformacji

Elektrownie szczytowo-pompowe to obecnie najbardziej dojrzała technologia magazynowania energii, charakteryzująca się niezwykle długim czasem eksploatacji. Przy rosnącym udziale źródeł wykorzystujących energię odnawialną, takich jak instalacje fotowoltaiczne, czy farmy wiatrowe, jednostki te mają coraz większe znaczenie w zielonej transformacji. W Młotach w Gminie Bystrzyca Kłodzka przygotowywany jest największy tego typu magazyn energii w Polsce.

INNE TEGO AUTORA

Podatek liniowy już nie tak popularny

W ciągu zaledwie roku, w wyniku zmian wprowadzonych Polskim Ładem, liczba podatników liniowego PIT zmalała o więcej niż jedną trzecią, a zapłacony przez nich podatek o jedną piątą. Równocześnie wzrosła tzw. efektywna stawka opodatkowania.
4 MIN CZYTANIA

Wydatki na wdrożenie KSeF można odliczyć podwójnie

Koszty związane z implementacją oprogramowania koniecznego do komunikacji z Krajowym Systemem e-Faktur mogą spełniać kryteria prac badawczo-rozwojowych (B+R), co umożliwia odliczenie kosztów kwalifikowanych w ramach ulgi na badania i rozwój. Taki wniosek wynika z interpretacji podatkowej wydanej przez Dyrektora KIS w styczniu 2024 r.
4 MIN CZYTANIA

Niepełny miesiąc pracy nie wpływa na potrącenia komornicze

Praca przez część miesiąca nie wpływa na kwotę wolną od potrąceń komorniczych. Jeśli pracownik jest zatrudniony na pełnym etacie, ale nie przepracował pełnego miesiąca (np. z powodu ustania stosunku pracy w trakcie miesiąca), obowiązujące przepisy nie pozwalają na zmniejszenie kwoty wolnej od potrąceń w ramach egzekucji komorniczej.
3 MIN CZYTANIA