fbpx
niedziela, 25 lutego, 2024
Strona głównaFelietonCzy samorządy udźwigną unijną dyrektywę?

Czy samorządy udźwigną unijną dyrektywę?

Wymuszane przez Unię Europejską obowiązkowe remonty budynków mogą doprowadzić do katastrofy finansowej (a być może i wywłaszczeń) nie tylko prywatnych właścicieli domów, ale i coraz bardziej zadłużone samorządy.

Unijna dyrektywa EPBD [Energy Performance of Buildings Directive] zakłada m.in. przymusowe remonty budynków. Już w 2030 r. zacznie obowiązywać zakaz sprzedaży i wynajmu nieruchomości niespełniających wymogów klas energetycznych, a do końca 2050 r. poza nielicznymi wyjątkami wszystkie budynki w Unii Europejskiej mają być zeroemisyjne. To oznacza gigantyczny koszt dla prywatnych właścicieli, ale nie tylko. Z problemem będą musiały sobie poradzić także samorządy, które przecież są wielkim właścicielem nieruchomości w Polsce. Według ostrożnych szacunków koszt wdrożenia dyrektywy EPBD w Polsce wyniesie nawet 1,5 bln zł. To mniej więcej tyle ile półroczny PKB naszego kraju.

Plany klimatyczne

Urząd miasta w 7-tysiecznym Miasteczku Śląskim wyliczył, że remont wszystkich 46 lokali socjalnych będzie kosztował budżet gminy ponad 9 mln zł (według cen z połowy 2023 r.). W skali Miasteczka Śląskiego może to duża kwota, ale jednocześnie śmieszna w skali Warszawy. Otóż w Zielonej Wizji Warszawy przyjętej w kwietniu 2023 r. przez Radę m.st. Warszawy oszacowano niezbędne do poniesienia koszty w drodze do neutralności klimatycznej, w tym również w odniesieniu do termomodernizacji budynków. Koszty inwestycji w poprawienie efektywności budynków komunalnych, znajdujących się w zasobie miasta, zostały oszacowane na 917,6 mln zł dla budynków standardowych oraz 1948,5 mln zł dla budynków zabytkowych. Łącznie to niemal 2,9 mld zł. Szacunkowe koszty obliczono na podstawie cen wskaźnikowych z 2021 r. Są to inwestycje zaplanowane na najbliższe 20 lat i mogą być finansowane z różnych źródeł. Władze Warszawy planują między innymi wystąpienie z projektem do Europejskiego Banku Inwestycyjnego – inicjatywy ELENA (European Local ENergy Assistance), w ramach którego planowane jest przygotowanie do termomodernizacji budynków komunalnych na terenie miasta.

– Fit for 55 jest jednym z wielu wymogów prowadzących w kierunku zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Zdajemy sobie sprawę, że dostosowanie do przepisów zarówno unijnych, jak i krajowych, w tym wynikających m.in. z zaostrzanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, będzie wymagało wysokich nakładów finansowych – podkreśla Jakub Leduchowski, rzecznik prasowy Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy.

Do tematu kompleksowo przygotowują się także samorządowcy Krakowa. Z Wydziału Komunikacji Społecznej stolicy Małopolski dowiedziałem się, że w związku z koniecznością przygotowania stolicy Małopolski do zobowiązań zawartych w unijnym pakiecie Fit for 55, realizacją zadań europejskiej misji 100 miast neutralnych dla klimatu oraz innych planów związanych z neutralnością klimatyczną, obecnie miasto opracowuje tzw. Kontrakt Klimatyczny, w którym będzie zawarty plan transformacji oraz działania, jakie będzie należało zrealizować. Dane na temat  budynków wymagających modernizacji oraz związanych z tym kosztów zostaną ujęte w opracowaniu „Plan działań na rzecz zrównoważonej energii i klimatu”, który obecnie jest w trakcie opracowania i również zostaną zawarte w wyżej wymienionym Kontrakcie Klimatycznym. Sam Kontrakt Klimatyczny będzie obejmował szeroki zakres działań, które zostaną podjęte przez władze Krakowa. W jego skład wchodzić będzie zestaw działań strategicznych, planistycznych i inwestycyjnych, które pomogą określić ścieżkę do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Koniec tworzenia kontraktu zaplanowano na rok 2024.

A długi samorządów rosną

Z dodatkowymi problemami wynikającymi z unijnej dyrektywy będą się zmagać nawet małe samorządy. W Miasteczku Śląskim sporo starych budynków (choć nie zabytkowych) znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej. Nie da się więc ich tak po prostu ocieplić styropianem i wrzucić panele na dach. Większość mieszkań socjalnych znajduje się właśnie w takich starych kamienicach.

– Temat jest skomplikowany i rządzący nami wariaci na pewno nie przewidzieli wszystkich konsekwencji. Remont starej kamienicy objętej nadzorem konserwatora to koszt idący już nie w setki tysięcy, ale w miliony złotych. Przy socjalnych czynszach zwróci nam się to za… tysiąc lat – mówi Michał Skrzydło, burmistrz Miasteczka Śląskiego. – Od nowa na pewno byłoby taniej, ale tych kamienic nie będzie można wyburzyć, bo naruszymy układ przestrzenny objęty ochroną. Jedyny sposób, tak na szybko, to wybudować kontenery mieszkalne, przenieść tam dotychczasowych najemców socjalnych, a kamienice sprzedać za półdarmo. I liczyć na cud, że ktoś to kupi i wyremontuje – dodaje.

Tymczasem zadłużenie samorządów rośnie. O ile wcześniej generowała je przede wszystkim realizacja projektów unijnych (biurokracja, współfinansowanie, a potem ich utrzymanie), to ostatnio sytuację pogorszyły nakładane przez państwo na samorządy obowiązki i zmiany w PIT uszczuplające ich dochody. Z danych zebranych przez Fundację Wolności w roku, który właśnie minął, wynika, że rok do roku na koniec 2023 r. zadłużenie 18 największych polskich miast wzrośnie o 8,9 mld zł. Tę niezbyt chwalebną listę otwiera Kraków, gdzie w dwa lata zadłużenie wzrośnie o ponad 2,3 mld zł. W Toruniu na koniec 2023 r. zadłużenie miało stanowić aż 88 proc. rocznych dochodów miasta, w Łodzi – 86 proc., a w Szczecinie – 84 proc. W 2023 r. najwięcej, bo aż 390 mln zł na obsługę długów miały wydać władze Krakowa. W przypadku Warszawy jest to suma 342 mln zł.

Tomasz Cukiernik

Każdy felietonista FPG24.PL prezentuje własne poglądy i opinie

Tomasz Cukiernik
Tomasz Cukiernik
Z wykształcenia prawnik i ekonomista, z wykonywanego zawodu – publicysta i wydawca, a z zamiłowania – podróżnik. Ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego oraz studia podyplomowe w Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Jest autorem książek: Prawicowa koncepcja państwa – doktryna i praktyka (2004) – II wydanie pt. Wolnorynkowa koncepcja państwa (2020), Dziesięć lat w Unii. Bilans członkostwa (2005), Socjalizm według Unii (2017), Witajcie w cyrku (2019), Na antypodach wolności (2020), Michalkiewicz. Biografia (2021) oraz współautorem biografii Korwin. Ojciec polskich wolnościowców (2023) i 15 tomów podróżniczej serii Przez Świat. Aktualnie na stałe współpracuje m.in. z miesięcznikiem „Forum Polskiej Gospodarki” (i z serwisem FPG24.PL) oraz tygodnikiem „Do Rzeczy”.

INNE Z TEJ KATEGORII

Żywią y bronią

Mamy do czynienia ze sporem tyleż gospodarczym, co światopoglądowym. Sporem – jakkolwiek patetycznie by to zabrzmiało – o naszą przyszłość. Oto w zadziwiający sposób nagle ponownie aktualne staje się hasło kosynierów z czasów powstania kościuszkowskiego: „Żywią y bronią”.
5 MIN CZYTANIA

Owoce zatrutego drzewa

W Polsce zwykliśmy rozwiązywać problemy z pompą i dużą dawką romantyzmu. Dobrze wiemy, że w Sejmie powołano speckomisję śledczą, która ma za zadanie rozwikłać problem Pegasusa, zdemaskować winnych i oczywiście zaprowadzić ich przed oblicze sprawiedliwości. I tu sprawa się komplikuje.
6 MIN CZYTANIA

Diagnoza i terapia, czyli co dalej ze strukturami Kościoła katolickiego w Polsce

Dopóki instytucje państwa nie były nastawione na ograniczanie, wypieranie, a w perspektywie likwidację wpływów Kościoła katolickiego – jakoś się to bilansowało. Jednak z chwilą, gdy nowy rząd przystąpił do stopniowego rugowania nauki religii w szkołach, a prywatniackie pretensje stały się częścią polityki państwa skierowanej na podcięcie ekonomicznych fundamentów Kościoła, egzystencja wielu parafii stanęła pod znakiem zapytania. Inna rzecz, że przewielebne duchowieństwo samo stworzyło ku temu wiele okazji.
5 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Siemens dostarczy Polsce turbiny wiatrowe

Niemiecko-hiszpańska firma Siemens Gamesa dostarczy morskie turbiny wiatrowe dla projektów morskich elektrowni wiatrowych w Polsce, realizowanych przez spółki Equinor i Polenergia.
2 MIN CZYTANIA

ABW zaaresztowała książki wydawnictwa 3DOM!

Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zrobili nalot na siedzibę wydawnictwa 3DOM w Częstochowie, dom właściciela Tomasza Stali i jego działkę letniskową, konfiskując nakłady kilku książek.
2 MIN CZYTANIA

Rekordowe wydobycie węgla

Rok 2023 był absolutnie rekordowy, jeśli chodzi o wzrosty wydobycia i konsumpcji węgla na świecie – głównie za sprawą państw azjatyckich, czyli tam, gdzie jest prawdziwy rozwój.
2 MIN CZYTANIA