fbpx
sobota, 22 czerwca, 2024
Strona głównaFinanseGotówka zostanie zachowana

Gotówka zostanie zachowana

Na stronie internetowej banku centralnego ukazała się przygotowana przez Radę ds. Obrotu Gotówkowego przy NBP Narodowa Strategia Bezpieczeństwa Obrotu Gotówkowego. Wyczerpujący dokument wymaga jeszcze szczegółowych rozwiązań, aby mógł być – krok po kroku – realizowany. Stawką jest bezpieczeństwo oraz stabilność rynku obrotu gotówkowego, szczególnej wagi nabierające w okresie kryzysów.

Bank centralny – przy współpracy wszystkich zainteresowanych stron – podjął się misji zapewnienia niezakłóconej i płynnej realizacji procesów zaopatrywania obywateli w pieniądz gotówkowy przez wszystkich uczestników obrotu. Jest to niezwykle ważne. Nie tylko w okresach kryzysowych, gdy mechanizmy płatności gotówkowych potrafią zawodzić na skutek obiektywnych czynników, na przykład w postaci przerw w dostawach prądu czy innego uszkodzenia systemu sieci terminali, ale także w czasach stabilnych, gdy potrzebne jest zapewnienie obsługi całej grupie konsumentów z różnych powodów wykluczonych cyfrowo.

Filary obrotu gotówkowego

Bank centralny podkreśla wszechstronnie usankcjonowaną prawnie konieczność powszechnej akceptacji i dostępności gotówki. Także płynnego zaopatrywania rynku w walutę polską, zapewnienia cyberbezpieczeństwa systemów informatycznych wykorzystywanych w procesach zaopatrywania w gotówkę oraz fizycznego bezpieczeństwa banknotów i monet. To są filary, na których ma opierać się klarowny i spójny system obrotu gotówkowego w Polsce.

Szczególnym i narastającym problemem jest coraz trudniejszy dostęp do gotówki w efekcie zmniejszającej się liczby bankomatów i masowego zamykania oddziałów (pisaliśmy o tym kilkakrotnie, m.in. tu: https://fpg24.pl/znikajace-bankomaty-znikna-do-konca/; tu: https://fpg24.pl/gotowka-jest-rownie-wazna-jak-karty-i-platnosci-mobilne/ oraz tu: https://fpg24.pl/wzorem-innych-krajow-powstaje-u-nas-strategia-obrotu-gotowkowego/

Według informacji Komisji Nadzoru Finansowego, liczba placówek bankowych w 2020 roku spadła aż o 1318! Zmniejszające się ubankowienie stanowi problem dla wielu osób, które chcą płacić gotówką. Nie tylko starszych, niepełnosprawnych, czy po prostu niechętnych instrumentom cyfrowym, ale także „fizycznie” pozbawionych dostępu do usług płatniczych.

Będą dodatkowe regulacje?

Rada może opracować rekomendacje zobowiązujące banki do zapewnienia klientom dostępu do gotówki. Mogą one przekładać się na szczegółowe przepisy wykonawcze wstrzymujące likwidację placówek bankowych i bankomatów, dokonywaną wyłącznie ze względu na interes banku. Jak pokazała historia, w konfrontacji dobrze pojętego interesu klienta z interesem banku (którego zdecydowanie nadrzędnym celem jest maksymalizacji zysku), bez ingerencji państwa na rzecz obywateli wygrywa z reguły ten drugi. Aktywność władz, dysponujących przecież demokratycznym mandatem do proobywatelskich działań oraz zaleceniem do regulowania „zdrowych” relacji pomiędzy uczestnikami rynku, jest pożądana i nieodzowna. W efekcie takich działań trudniejsze może stać się przekształcanie oddziałów na placówki typu „cashless” – pozbawionych obsługi kasowej, a jedynie z zachowanymi operacjami gotówkowymi realizowanymi przy pomocy bankomatów i wpłatomatów.

Jakaś rekompensata jest potrzebna?

Jest jednak jedno „ale”. Utrzymywanie i ochrona bankomatów oraz automatycznych punktów kasowych w miejscach, gdzie nie ma dużych obrotów, oznacza dla sektora finansowego wyższe koszty. Mogą być one pokryte przez podwyższenie opłaty interchange, która to opłata ostatecznie obciąży kieszenie klientów albo przez rządowe dopłaty do niektórych bankomatów (wzorem są np. rozwiązania wprowadzane lub już obowiązujące w Hiszpanii czy Szwecji). Z to także zapłacą obywatele. Tyle, że łatwiej będzie udźwignąć koszt, bo rozłoży się on na więcej osób. Wydaje się, że sektor bankowo-finansowy stawiać będzie to jako warunek przychylenia się do realizacji tej części postulatów Narodowej Strategii Obrotu Gotówkowego.

Cyfrowa waluta nie wyklucza gotówki

Tak czy inaczej obrót gotówkowy zostanie poddany cyklicznemu monitoringowi. Między innymi pod kątem skutków wdrażania regulacji wynikających z nowelizacji ustawy o usługach płatniczych oraz zapewnienia wystarczającego stopnia dostępności gotówki. „Proponuje się także prowadzenie przez NBP regularnych badań opinii publicznej obejmujących przedmiotowe zagadnienia, jak również opracowanie ogólnodostępnej mapy dostępności gotówki w Polsce” – napisano w Strategii.

Los gotówki jest rozważany także w kontekście przyszłego wprowadzenia krajowej waluty cyfrowej, o której mówił ostatnio Marek Dietl, prezes Giełdy Papierów Wartościowych. Jeśli do tego dojdzie, obie formy mogą – a nawet powinny – funkcjonować równolegle.
Polscy obywatele zgłaszają postulat zachowania gotówki. Słusznie kojarząc wyłącznie cyfrowy obieg pieniądza z możliwością nadużywania władzy przez państwo i korporacje, a także z nieuprawnioną inwigilacją oraz z wywieraniem na obywateli presji ekonomicznej przez możliwe reglamentowanie dopływu cyfrowego pieniądza do wirtualnych portfeli.

(skrócona wersja nowej Narodowej Strategii Obrotu Gotówkowego dostępna jest: link).

Robert Azembski
Robert Azembski
Dziennikarz z ponad 30-letnim doświadczeniem; pracował m.in. w „Rzeczpospolitej”, „Wprost” , „Gazecie Bankowej” oraz wielu innych tytułach prasowych i internetowych traktujących o gospodarce, finansach i ekonomii. Chociaż specjalizuje się w finansach, w tym w bankowości, ubezpieczeniach i rynku inwestycyjnym, nieobce są mu problemy przedsiębiorców, przede wszystkim z sektora MŚP. Na łamach magazynu „Forum Polskiej Gospodarki” oraz serwisu FPG24.PL najwięcej miejsca poświęca szeroko pojętej tematyce przedsiębiorczości. W swoich analizach, raportach i recenzjach odnosi się też do zagadnień szerszych – ekonomicznych i gospodarczych uwarunkowań działalności firm.

INNE Z TEJ KATEGORII

Klauzule abuzywne w umowach z przedsiębiorcami? Dobra wiadomość dla jednoosobowych działalności gospodarczych

Konsumencka ochrona przedsiębiorców to temat, który zyskuje na znaczeniu w kontekście zmian legislacyjnych oraz rozwoju praktyk handlowych. Tradycyjnie, ochrona konsumentów dotyczyła jedynie osób fizycznych uczestniczących w obrocie prawnym w sposób niezwiązany bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą. W ostatnich latach obserwuje się jednak tendencję do rozszerzania przepisów ochronnych również na przedsiębiorców – szczególnie tych niezrzeszonych w ramach rozbudowanych struktur spółkowych, którzy często znajdują się w gorszej pozycji negocjacyjnej w relacjach z większymi i wyspecjalizowanymi podmiotami.
5 MIN CZYTANIA

Ceny nadal rosną, chociaż wolniej niż rok temu. Sprawdź, co znajduje się w czołówce drożyzny

Dynamika jednocyfrowego wzrostu cen hamuje kolejny miesiąc z rzędu. W marcu codzienne zakupy w sklepach zdrożały o 2,1 proc. rdr. Tym razem na 17 analizowanych kategorii już tylko jedna zaliczyła dwucyfrową podwyżkę. Poza tym 7 grup towarów wykazało jednocyfrowy wzrost i aż 9 segmentów było na minusie.
3 MIN CZYTANIA

Dwa filary kompleksowej polityki mieszkaniowej [WYWIAD]

Skuteczna polityka mieszkaniowa powinna łączyć w sobie dwa bardzo ważne elementy: uczciwy i atrakcyjny kredyt hipoteczny oraz projekt budowy mieszkań na wynajem. W jaki sposób? Wyjaśniają to nasi eksperci – Krzysztof Czerkas i Krzysztof Oppenheim.
11 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Jak ożywić martwy parkiet nad Wisłą?

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie nie służy tak naprawdę ani inwestycjom indywidulanym, ani małym i średniej wielkości firmom. Tym pierwszym w założeniu miała dawać okazje do zysków, dla tych drugich zaś być miejscem pozyskiwania kapitału na rozwój. Tymczasem uciekają z niej zarówni mali, jak duzi.
4 MIN CZYTANIA

Jesteś „pod wpływem”? Nie ruszysz autem

Amerykańska Krajowa Administracja ds. Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (NHTSA) chce wykonać zalecenie Kongresu, by wszystkie nowe auta miały zainstalowaną technologię uniemożliwiającą prowadzenie pod wpływem alkoholu.
< 1 MIN CZYTANIA

Obojętnie, co zrobimy, klimat i tak będzie się zmieniał

Nawet zupełne zaprzestanie emisji CO2 pochodzącego z przemysłu nie wpłynie na zatrzymanie zmian klimatu na Ziemi – przekonuje w zamieszczonym we „Wprost” artykule pt. „Klimat a Człowiek” prof. dr hab. inż. Piotr Wolański, przewodniczący Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych PAN.
4 MIN CZYTANIA