Nowo powstałe Centrum Foresightu i Internacjonalizacji (CFI) w Sieci Badawczej Łukasiewicz ma za zadanie łączenie naukowców z przedsiębiorcami i wspieranie ich w celu poszukiwania innowacyjnych rozwiązań dla gospodarki. CFI pomoże też naukowcom Łukasiewicza w budowaniu międzynarodowych konsorcjów badawczych. Nowa inicjatywa ma umożliwić szersze wyjście polskiej nauki poza granice kraju oraz zwiększyć udział Polski w programie unijnym Horyzont Europa.

ThisisEngineering/Pexels

Centrum Foresightu i Internacjonalizacji będzie wspierać ekspertów Łukasiewicza nie tylko w budowaniu partnerstw, ale także w komercjalizacji wyników badań oraz w przyspieszeniu umiędzynarodowienia polskiej nauki, która może mocniej zabiegać o europejskie granty badawcze.

Czym jest Sieć Badawcza Łukasiewicz?

Sieć Badawcza Łukasiewicz to rodzaj porozumienia ponad 4500 naukowców i inżynierów pracujących na rzecz rozwoju nauki i wdrażania badań – także w gospodarce i biznesie. Jest trzecią co do wielkości organizacją badawczo-technologiczną w Europie. W środowisku pracy Łukasiewicza chodzi także o łączenie kompetencji naukowców na skalę międzynarodową ponieważ duże, skomplikowane projekty B+R (badania i rozwój) bardzo rzadko realizowane są tylko przez jeden podmiot. Całościowe rozwiązania zdolne są wypracowywać przede wszystkim wielonarodowe konsorcja badawcze. O granty europejskie ubiegają się często autorzy projektów, w których zaangażowane są dziesiątki podmiotów z różnych krajów.

– Dążymy do tego, żeby polscy naukowcy i polskie instytucje były liczniej reprezentowane w międzynarodowych konsorcjach i by miały w nich partnerską pozycję, a docelowo realnie wpływały na agendę europejskich prac badawczych – mówi Piotr Dardziński, prezes Sieci Badawczej Łukasiewicz. – Chcemy też wspierać trend przyjeżdżania do Polski zagranicznych naukowców. Już dziś są instytuty Łukasiewicza, w których język angielski jest równorzędny z polskim w obszarze realizacji projektów – dodaje.

Podczas inauguracji CFI, wolę współpracy z Łukasiewiczem wyraziło dziesięć wiodących zagranicznych i międzynarodowych instytucji. Są wśród nich: niemiecki ISI Fraunhofer, brytyjski University of Manchester, irlandzki Science Foundation Ireland, austriacki Austria Institute of Technology, portugalski INESC Brussels HUB&INESC TEC, fińskie VTT Technical Research Centre of Finland, Finland Futures Research Centre (FFRC), belgijski Knowledge4Innovationt, a także przedstawiciel Gabinetu Sekretarza Generalnego w Parlamencie Europejskim oraz OECD.

Program Horyzont Europa

Unia Europejska wspiera partnerstwo między naukowcami, przedsiębiorstwami, społeczeństwem obywatelskim i administracją publiczną. Celem jest maksymalnie precyzyjne ustalenie i zarysowanie obszarów wspólnych i pożądanych inwestycji w krajach unijnych. Obecnie szczególnie wspierane jest poszukiwanie przez badaczy synergii programu Horyzont Europa (dawniej o nazwie Horyzont 2020) z innymi programami na rzecz jednolitego rynku.
Udział Polski w podziale środków z programu ramowego Horyzont 2020 wyniósł około 820 mln euro (dane na marzec 2021) – tj. o 380 mln euro więcej niż w poprzedniej perspektywie finansowej, czyli w Programie Ramowym realizowanym w latach 2007-2013.

Za mało korzystamy z tych środków

Niestety udział procentowy Polski w wykorzystaniu środków z programu Horyzont 2020 wyniósł zaledwie 1,27 proc., podczas gdy wkład do jego budżetu – 3,23 proc. Teraz chodzi o to, by zmienić te proporcje. Ministerstwo Edukacji i Nauki dąży do tego, by udział Polski w projektach z niego finansowanych wzrósł do najmniej 3 proc. budżetu programu Horyzont Europa. Z kolei udział samego Łukasiewicza w środkach przyznanych polskim instytucjom na projekty B+R (w ramach Horyzontu) wynosi na razie 3,1 proc., ale ambicją zarządzających CFI jest m.in. podniesienie tego wskaźnika do ponad 10 proc. do 2025 r. oraz to, by dwie trzecie instytutów Łukasiewicza uczestniczyło w projektach Horyzontu Europa.