fbpx
środa, 12 czerwca, 2024
Strona głównaFelietonMakulatura wirtualnej kreacji. O klawiaturze, ChatGPT i prawdziwym piórze

Makulatura wirtualnej kreacji. O klawiaturze, ChatGPT i prawdziwym piórze

Jak czytam na stronach Polskiej Agencji Prasowej, Vrije Universiteit w Amsterdamie unieważnił prace wszystkich trzeciorocznych studentów studiów licencjackich z przedmiotu etyka wychowawcza. Uczelnia podjęła tę decyzję ze względu na podejrzenia, że prace mogły zostać napisane przy użyciu ChatGPT. A ja zamiast kopiować i przepisywać pierwszy akapit stosownej informacji o tym, przepuściłem go przez to samo narzędzie, które studentom, może zbyt kreatywnym jak na czasy, w których żyją, mogło napisać ich prace.

ChatGPT pewnie nie będzie z nami na zawsze. Tak jak te wszystkie wyszukiwarki, przeglądarki, platformy i komunikatory, które zostawiliśmy za sobą. Wyważył jednak jakieś drzwi, to pierwszy tak powszechnie stosowany generator treści i choćby z tej przyczyny – także otwieracz debaty na temat tego, co jest twórcze, a co – no właśnie – generatywne.

Najwyraźniej pisanie prac zaliczeniowych na studiach licencjackich to właśnie ta druga kategoria i dowodem na to jest to, że mogły one być napisane przez maszynę wirtualną, a nie człowieka. Ktoś jednak musiał, po pierwsze, wpaść na pomysł, aby ułatwić sobie życie, po drugie, odpowiednio sformułować prompt, czyli polecenie, według którego miał pisać pracę wirtualny pomocnik, po trzecie, ponawiać punkt drugi, bo najpewniej proces wyglądał w ten sposób, że najpierw ChatGPT wygenerował jakieś bardziej ogólne ramy, które później były jeszcze dopełniane. Może więc samo pisanie pracy przez coś, co tak naprawdę nie pisze, ale generuje, nie jest szczególnie kreatywne. Ale jak najbardziej takim jest właśnie wymyślenie użycia wielofunkcyjnego przecież narzędzia do realizacji swoich partykularnych celów.

Co zresztą prowadzi mnie do wniosku. Podobno przedstawianie własnego punktu widzenia to coś, co pozwala (jeszcze) odróżniać teksty pisane przez człowieka od tych pisanych przez ChatGPT. Tak naprawdę to nie do końca prawda, bo wielu ludzi też ma z tym ogromny problem, ale akurat w takim temacie, jaki tym razem poruszam, muszę zostawić jakiś dowód na to, że to ja sam pisałem ten felieton. Wniosek jest jednak dość oczywisty: pisanie prac, jeśli mogą je wykonywać maszyny, powinniśmy zdjąć jako obowiązek z ludzi, którzy robią to obecnie.

Chodzi bowiem o automatyzację, która wkracza do dziedziny jak sądziliśmy zupełnie od niej wolnej, do prac tzw. białych kołnierzyków. Tymczasem już od lat mnóstwo zajęć wykonanych zza biurka jest rutynowa i powtarzalna. Żyjemy w czasach, w których hydraulik musi być bardziej kreatywny niż pan zajmujący się HRem albo pani zajmująca się marketingiem. Jeszcze Pierre Lévy, teoretyk Internetu i kultury, pisał, że ostatnią niepoddającą się zawłaszczeniu przez maszynę przestrzenią aktywności ludzkiej będą relacje i budowanie sieci znajomości, tkanie płótna naszych kontaktów. Co do tego też już zresztą można mieć wątpliwości, skoro media społecznościowe podpowiadają nam nie tylko reklamowane produkty, ale też znajomych, których jeszcze nie znamy, a których możemy przecież znać, bo wiele nas łączy. Może więc nawet ten przepowiadany lata temu szaniec tak naprawdę się nie broni. Może nawet to mogą robić komputery.

Ludzka kreatywność to prawdziwe pióro, broni się za to zawsze, choć jak każdy talent nie jest równo rozdystrybuowana w społeczeństwie. Trzeba jednak, skoro to rzadki zasób, zacząć z niej korzystać w oparciu o realia, a nie to, jak profesorowie starszej daty chcieliby, aby te realia wyglądały. Odpuśćmy sobie pisanie tekstów tylko po to, aby były. Najwyraźniej nic one nie wnoszą, jeśli może je za nas wytworzyć posługujący się literkami kalejdoskop przesypujący je z kupki na kupkę. Zmniejszymy, to już Stanisław Lem i jego „Summa technologiae”, szum informacyjny złożony z kolejnych prac na ten sam temat, utrudniających jedynie dotarcie do tego, co ważne. Lem nie dożył powstania ChatGPT, ale może by przyklasnął, jeśliby znalazł w nim remedium na marnowanie ludzkiego czasu na niepotrzebną czynność. Jeśli to prawda, jak czytamy w przytaczanym artykule, że z tego narzędzia korzysta już 30 proc. niderlandzkich studentów (ciekawe, ilu polskich?), to najwyższy czas na to, aby zamiast zadawać prace polegające na znojnym przepisywaniu problemów, które już ktoś opisał w książce, zacząć realnie uczyć tego, jak pisać prompty. Zasoby czasu i twórczości pozostawić rozwiązywaniu prawdziwych problemów. Mamy ich sporo.

Marcin Chmielowski

Każdy felietonista FPG24.PL prezentuje własne poglądy i opinie

Marcin Chmielowski
Marcin Chmielowski
Politolog, doktor filozofii, autor książek, scenarzysta filmów dokumentalnych.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

Pluszowy krzyż polskich liberałów i libertarian

Rozmowa z innym pozwala docenić to, co mamy. Szczególnie wtedy, kiedy ten inny jest tak naprawdę bardzo do nas podobny. Na przykład jest libertarianinem z Białorusi.
5 MIN CZYTANIA

Można rywalizować z populistami w polityce, ale najlepiej po prostu ograniczyć rolę państwa

Możemy już przeczytać tegoroczny Indeks Autorytarnego Populizmu. Jest to dobrze napisany, pełen informacji raport. Umiejętnie identyfikuje problem, jaki mamy. Ale tu potrzeba więcej. Przede wszystkim takiego działania, które naprawdę rozwiązuje problemy, jakie dostrzegają wyborcy populistycznych partii.
4 MIN CZYTANIA