fbpx
niedziela, 21 kwietnia, 2024
Strona głównaPodatkiPaździernik może być początkiem inwentaryzacji

Październik może być początkiem inwentaryzacji

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości inwentaryzacja może się rozpocząć nie wcześniej niż trzy miesiące przed końcem roku obrotowego. Jeśli rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym inwentaryzację można rozpocząć nawet z początkiem października. Wszystkie czynności muszą się jednak zakończyć najpóźniej do 15 stycznia następnego roku.

Inwentaryzację aktywów i pasywów przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego – wynika z przepisów. Inwentaryzacja pozwala ustalić rzeczywisty stan składników majątku (aktywów) i źródła ich pochodzenia (pasywów), zidentyfikować różnice inwentaryzacyjne, przyczyny ich powstania oraz ich odpowiednie rozliczenie w księgach rachunkowych.

Metoda do wyboru

W zależności od tego, co dane przedsiębiorstwo musi zinwentaryzować, taką metodę na ten proces musi wybrać. Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości inwentaryzację aktywów pieniężnych (z wyjątkiem zgromadzonych na rachunkach bankowych); papierów wartościowych w postaci materialnej; rzeczowych składników aktywów obrotowych; środków trwałych oraz nieruchomości zaliczonych do inwestycji, a także maszyn i urządzeń wchodzących w skład środków trwałych w budowie, przeprowadza się drogą spisu ich ilości z natury, wyceny tych ilości, porównania wartości z danymi ksiąg rachunkowych oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic.

Jeśli firma posiada aktywa finansowe na rachunkach bankowych lub są one przechowywane przez inne jednostki, w tym papiery wartościowe w formie zdematerializowanej, należności, w tym udzielone pożyczki oraz powierzone kontrahentom własne składniki aktywów, tu należy przeprowadzić proces otrzymania od banków i uzyskania od kontrahentów potwierdzeń prawidłowości wykazanego w księgach rachunkowych jednostki stanu tych aktywów oraz wyjaśnienia i rozliczenia ewentualnych różnic.

I w praktyce mogą zdarzyć się jeszcze przypadki, gdy firma posiada środki trwałe, do których dostęp jest znacznie utrudniony, grunty oraz prawa zakwalifikowane do nieruchomości, należności sporne i wątpliwe, a w bankach również należności zagrożone, czy należności i zobowiązania wobec osób nieprowadzących ksiąg rachunkowych, z tytułów publicznoprawnych, a także aktywa i pasywa nie objęte innymi metodami (spis z natury lub uzgodnienie sald) oraz objęte nimi, jeżeli przeprowadzenie ich spisu z natury lub uzgodnienie z przyczyn uzasadnionych nie było możliwe. Wówczas w ramach inwentaryzacji należy przeprowadzić porównanie danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacją wartości tych składników.

Ustawa o rachunkowości określa składniki aktywów i pasywów podlegające inwentaryzacji, terminy i metody jej przeprowadzenia. Jednak dokładny proces inwentaryzacji, w tym daty jej przeprowadzenia i całą procedurę określa kierownik jednostki. Dokument taki powinien zostać ustalony i przyjęty przed rozpoczęciem inwentaryzacji.

Ważne terminy

Aby inwentaryzacja była przeprowadzona prawidłowo przedsiębiorstwo musi pamiętać o ustawowych terminach na poszczególne etapy tego procesu. Zgodnie z regulacjami ustawy o rachunkowości inwentaryzacja składników aktywów – z wyłączeniem aktywów pieniężnych, papierów wartościowych, produktów w toku produkcji oraz materiałów, towarów i produktów gotowych – powinna się rozpocząć nie wcześniej niż 3 miesiące przed końcem roku obrotowego, a zakończyć do 15. dnia stycznia następnego roku. Z kolei ustalenie stanu powinno nastąpić przez dopisanie lub odpisanie od stanu stwierdzonego drogą spisu z natury lub potwierdzenia salda – przychodów i rozchodów (zwiększeń i zmniejszeń), jakie nastąpiły między datą spisu lub potwierdzenia a dniem ustalenia stanu wynikającego z ksiąg rachunkowych, przy czym stan wynikający z ksiąg rachunkowych nie może być ustalony po dniu bilansowym.

Tu trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że rozpoczęcie inwentaryzacji już od początku października (jeśli rok obrotowy jest tożsamy z kalendarzowym) dotyczy tylko spisu z natury i potwierdzenia salda. Inwentaryzacja porównania danych ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacja wartości tych składników powinna zostać przeprowadzona na ostatni dzień roku obrotowego (przy firmach z tożsamym rokiem obrotowym i kalendarzowym będzie to 31 grudnia).

Istotna rola kierownika

To, że ustawa o rachunkowości zobowiązuje przedsiębiorstwa do przeprowadzenia inwentaryzacji w odpowiednim terminie i w odpowiedni sposób to jedno. Drugim ważnym elementem jest odpowiedzialność za przeprowadzenie całego tego procesu. Ta spoczywa na kierowniku jednostki. Kierownik musi przygotować zarządzenie w sprawie inwentaryzacji oraz instrukcję do jej przeprowadzenia.

Ewa Konderak
Ewa Konderak
Od ponad 20 lat dziennikarka zajmująca się tematyką podatkową. Swoje artykuły publikowała na łamach ogólnopolskich dzienników prawno-gospodarczych, jak np. „Dziennik Gazeta Prawna” oraz portali gospodarczych, jak np. rp.pl. Ma także bogate doświadczenie w redagowaniu publikacji książkowych, współpracując z największymi wydawnictwami w Polsce. Ukończyła studia na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim oraz podyplomowo Prawo Unii Europejskiej na tym samym Uniwersytecie.

INNE Z TEJ KATEGORII

Szykują nam nowy podatek. Efektem będą drastyczne podwyżki cen gazu, węgla i paliwa

Jak informuje „Rzeczpospolita”, węgiel będzie droższy nawet o połowę, a olej napędowy o ponad 50 gr na litrze. Taki będzie efekt wprowadzenia przez rząd nowego podatku wynikającego z unijnej dyrektywy o systemie handlu emisjami gazów cieplarnianych. Jej uchwalenie ma nastąpić do końca 2024 r.
2 MIN CZYTANIA

Apel rzecznika MŚP do premiera w sprawie składki zdrowotnej

Adam Abramowicz, rzecznik małych i średnich przedsiębiorców, zwrócił się do premiera Donalda Tuska z listem dotyczącym dwóch szczególnie ważnych dla przedsiębiorców zapowiedzi rządu.
2 MIN CZYTANIA

Będzie ZUS od wszystkich umów cywilnoprawnych?

Rząd prowadzi prace nad ozusowaniem wszystkich umów cywilnoprawnych oraz likwidacją tak zwanych zbiegów tytułów do ubezpieczeń społecznych.
2 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Do końca marca roczne rozliczenie CIT

Podatnicy CIT mają do końca marca czas na rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych za 2023 rok. Trzeba tego dokonać na druku CIT-8.
3 MIN CZYTANIA

Urlop i choroba w kosztach kwalifikowanych

Przedsiębiorcy mogą ująć w kosztach kwalifikowanych na działalność badawczo-rozwojową wydatki poniesione na pracownika z tytułu urlopu, choroby i składek ZUS – potwierdza minister finansów w interpretacji ogólnej.
4 MIN CZYTANIA

Część firm będzie upubliczniać informacje o podatku dochodowym

Największe przedsiębiorstwa międzynarodowe będą musiały publikować sprawozdania o podatku dochodowym. To kolejny z elementów, który ma uszczelnić system podatkowy.
4 MIN CZYTANIA