fbpx
poniedziałek, 20 maja, 2024
Strona głównaBez kategoriiSymbol chrześcijaństwa Hagia Sophia – meczetem

Symbol chrześcijaństwa Hagia Sophia – meczetem

Niestety stało się to, co zapowiadał prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan. Hagia Sophia, jedna z największych świątyń doby średniowiecza, od 24 lipca 2020 roku ponownie pełni rolę meczetu.

Inauguracja meczetu w Hagii Sophii była możliwa po decyzji sądu administracyjnego Turcji z 10 lipca 2020 roku unieważniającej dekret Mustafy Kemala Atatürka z 1934 roku ustanawiający Hagię Sophię muzeum. Zaledwie kilka godzin po decyzji tureckiego sądu Erdogan podpisał dekret przekazujący świątynię władzy religijnej i ogłosił, że Hagia Sophia stanie się otwarta dla wyznawców muzułmańskich. Inicjatywa przekształcenia Hagii Sophii – symbolu chrześcijaństwa i zarazem kościoła macierzystego Cerkwi prawosławnej w meczet wyszła od nie kogo innego jak samego prezydenta Turcji Erdogana. O swoim zamiarze Recep Tayyip Erdogan informował już w marcu 2020 roku podczas wyborów samorządowych. Turcja – członek NATO i państwo aspirujące do stania się członkiem Unii Europejskiej nie przejęła się zbytnio międzynarodowymi protestami.

Przypomnijmy: Hagia Sophia w obecnym kształcie powstała w VI w. z polecenia cesarza bizantyjskiego Justyniana Wielkiego. Była najwyższą rangą świątynią w Cesarstwie Bizantyjskim i miejscem koronacji bizantyjskich cesarzy. Po zdobyciu Konstantynopola przez Turków, w 1453 roku, została zamieniona na meczet – wtedy to dobudowano do niej minarety. Hagia Sophia pozostawała meczetem do 1934 roku, kiedy to Turcja stała się świecką republiką, a prezydent Mustafa Kemal Atatürk podjął decyzję o przekształceniu świątyni w muzeum. Niestety to już przeszłość. Turcja ze świecką republiką ma coraz mniej wspólnego…

W obronie Hagii Sophii zaprotestował patriarcha Konstantynopola Bartłomiej i Patriarchat Moskiewski. O poszanowanie i zachowanie statusu Hagii Sophii zaapelował także patriarcha Jerozolimy Teofil III, „głęboki smutek” wyraził papież Franciszek. Zaprotestowały także Stany Zjednoczone, Francja i Grecja – prezydent Grecji Katerina Sakellaropoulou poprosiła papieża Franciszka o pomoc w doprowadzeniu do zmiany decyzji władz Turcji i niejako w odpowiedzi Turcja… zaprosiła papieża Franciszka na uroczystość konwersji Hagii Sophii na meczet – tak, niestety nie jest to żart. Protest wystosował także Ioan Sauca, tymczasowy sekretarz generalny Światowej Rady Kościołów, która reprezentuje 350 kościołów chrześcijańskich. W piśmie do prezydenta Turcji Sauca wyraził „żal i konsternację” z powodu decyzji o przekształceniu świątyni Hagia Sophia z muzeum w meczet. Wszystko na próżno. W Salonikach doszło do protestów chrześcijan przeciwko tej decyzji, ale kto o nich tak naprawdę słyszał… Islamska karawana Erdogana jedzie dalej. Dokąd? Na to pytanie z pewnością mógłby odpowiedzieć tylko prezydent Turcji…

Międzynarodowe protesty wydają się być za słabe lub wręcz symboliczne. Nie jest to główny temat światowych mediów – ot, taka kolej rzeczy. Tymczasem sam papież Franciszek przyznał w rozmowie z prezydent Grecji, że decyzja władz Turcji motywowana jest politycznie. Rozwijając tę myśl łatwo wysnuć wniosek, że tylko mocny polityczny protest może przynieść jakikolwiek skutek. Tylko że zaognianie stosunków z Turcją z pewnością nie leży w interesie poprawnej politycznie Unii Europejskiej. Nie ma także wyraźnego protestu Rosji – Trzeciego Rzymu – w końcu, co by nie mówić, uważającej się za spadkobiercę dziedzictwa prawosławnego Konstantynopola. Na międzynarodowej szachownicy Rosja czyni wszystko co tylko możliwe, by Turcja miała te same barwy co Rosja. Turcja ustawiła się z kolei w doskonałej pozycji państwa szachującego i doskonale z niej korzysta. Szachuje m.in. Unię Europejską tym, że otworzy granice z UE dla nielegalnych imigrantów i z tej racji umiejętnie pobiera z UE sute subwencje, szachuje także USA możliwością zmiany sojuszy brutalnie rozprawiając się z walczącymi o niepodległość Kurdami – sojusznikami Amerykanów w walce z Państwem Islamskim (dodajmy, że wśród Kurdów jest spora grupa chrześcijan). I co się dzieje? Stany Zjednoczone „po angielsku” opuszczają Kurdów wydając ich de facto na pożarcie natowskiej Turcji (mowa Kurdach w Turcji oraz w Syrii). Ot, gdzie drwa rąbią tam wióry lecą. Tymczasem w związku z decyzją Erdogana Departament Stanu USA „wyraził rozczarowanie” oczekując pozostawienia świątyni jako dostępnej dla wszystkich. Także „protest” USA nie przeszkodził w hucznych uroczystościach w Stambule.

W piątkowych, inauguracyjnych modłach muzułmańskich w Hagia Sophia udział wziął prezydent Recep Tayyip Erdogan oraz około tysiąca zaproszonych gości. Na uroczystość wybrało się też kilkaset tysięcy mieszkańców Stambułu – na placu przed świątynią rzesze muzułmanów oglądało ją na wielu telebimach. Wewnątrz bazyliki białe zasłony zakryły wizerunki Marii i Jezusa, wyłączono też reflektory, które podświetlały chrześcijańskie malowidła zdobiące przepastną kopułę. Co więcej, tureccy urzędnicy potwierdzili, że odtąd chrześcijańskie freski i mozaiki będą… ukrywane na czas modlitw. Przed piątkowymi modłami prezydent Turcji nie omieszkał zakomunikować, że decyzja o sposobie, w jaki Hagia Sophia zostanie wykorzystana „należy do suwerennych praw Turcji”. Po tym komunikacie przyszedł oczywiście czas na ukrytą groźbę: – Uważamy że każdy ruch wykraczający poza wyrażanie opinii stanowi naruszenie naszej suwerenności.

Polski Biskup Piotr Libera (biskup Płocka) zwrócił się do kapłanów, aby w dniu oficjalnej inauguracji meczetu w Hagii Sophii w Stambule, czyli w piątek 24 lipca, we wszystkich kościołach diecezji zabiły dzwony na znak żałoby, a kościelne flagi zostały opuszczone do połowy masztów. Podobną inicjatywę podjęto również w Stanach Zjednoczonych, gdzie tamtejszy episkopat zaapelował, by piątek stał się dniem żałobnej modlitwy. Tak naprawdę dzwony powinny bić w całej Europie.

Oczywiście hipotetycznie tylko, ale warto się zastanowić, co by się stało, gdyby jakiś duży europejski meczet, np. we Francji lub Niemczech został zamknięty lub przekształcony w – czemu by nie – kościół katolicki, a Macron lub Merkel wydaliby oświadczenie, że jest to suwerenna sprawa ich państw. Co by się stało? Czy państwo sobie to wyobrażacie?

Warto, aby każdy Europejczyk i chrześcijanin sam odpowiedział sobie na to pytanie pamiętając o cytacie z Biblii: „Do każdego, kto przyzna się do mnie przed ludźmi, przyznam się i ja przed moim Ojcem, który jest w niebie; a każdego, kto mnie się wyprze przed ludźmi, wyprę się i ja przed moim Ojcem, który jest w niebie” (Mt 10, 32–33).

Jarosław Mańka
Jarosław Mańka
Dziennikarz, reżyser, scenarzysta i producent, autor kilkunastu filmów dokumentalnych i reportaży (kilka z nich nagrodzonych). Absolwent historii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pasjonat podróży i tajemnic historii. Propagator patriotyzmu gospodarczego. Współpracownik magazynu „Nasza Historia”.

INNE Z TEJ KATEGORII

Zapraszamy na Forum „Podatki, płace i rachunkowość w praktyce”

XXIV Ogólnopolskie Forum „Podatki, płace i rachunkowość w praktyce”, odbędzie się 16 listopada 2022r. w formie hybrydowej (stacjonarnie w Warszawie/transmisja online).
< 1 MIN CZYTANIA

Ścieki w Wiśle topią ruch Trzaskowskiego. Czajka torturuje ratusz

Awaria oczyszczalni ścieków „Czajka” to swego rodzaju recydywa. Z informacji podanych przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów i Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wynika, że ratusz był ostrzegany przed kolejnym możliwym wyciekiem ekskrementów do Wisły. Dodatkowo Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego bada sprawę możliwego sabotażu. Wszystko to odbija się negatywnie na wizerunku Rafała Trzaskowskiego, który już przecież ogłaszał założenie nowego ruchu społecznego.
3 MIN CZYTANIA

Instrumenty wsparcia trzeba teraz szyć na miarę – wywiad z wicepremier Jadwigą Emilewicz

– Nie ma dziś skuteczniejszego sposobu na stymulowanie gospodarki niż poprzez dobrze sprofilowane inwestycje. Nawet jeśli będą opierać się one o zadłużenie w postaci emisji obligacji, które przecież są długiem długoterminowym. Jeśli więc te inwestycje będą trafione, szybko przyniosą wzrost naszego PKB – mówi Jadwiga Emilewicz, wicepremier i minister rozwoju
9 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Męczennik, który sam domagał się, by zostać patronem Polski

16 maja w sanktuarium w Strachocinie uroczyście obchodzony jest odpust św. Andrzeja Boboli w rocznicę jego okrutnej śmierci, jaką odniósł z rąk Kozaków w 1657 r. Męczennik jest prawdopodobni jedynym świętym, który... sam domagał się, by zostać patronem Polski.
4 MIN CZYTANIA

Konstytucja 3 Maja nie była pierwszą w Europie? Wzorowała się na konstytucji Rzeczypospoliej Pawłowskiej

4 kwietnia 1791 roku, miesiąc przed uchwaleniem Konstytucji 3 Maja, Sejm Rzeczypospolitej uchwalił konstytucję (położonej na Wileńszczyźnie) Rzeczypospolitej Pawłowskiej – miniaturowej chłopskiej republiki założonej przez ks. Pawła Ksawerego Brzostowskiego. Ten wizjoner jako pierwszy w Europie ustanowił prawa znoszące pańszczyznę, nadające wolność osobistą oraz formę samorządu.
5 MIN CZYTANIA

Czy komiksowa Biblia stanie się hitem również w Polsce?

Twórcy komiksowi pracujący dla Marvela i DC Komiks po sukcesie komiksu „JEZUS” postanowili zilustrować całą Biblię. Komiksowa adaptacja Pisma Świętego podbiła serca fanów w USA. Czy okaże się hitem również nad Wisłą?
2 MIN CZYTANIA