fbpx
czwartek, 25 kwietnia, 2024
Strona głównaFelietonDzień kobiet i dzień Czarnego Łowcy

Dzień kobiet i dzień Czarnego Łowcy

Dzień kobiet i dzień mężczyzn to obecnie internetowe „święta”, które obchodzi się w taki sposób, że można zadeklarować jakieś swoje stanowisko, popisać się niezrozumieniem różnic pomiędzy prawem i przywilejem, na koniec, to już tylko w jednym z przypadków, można wrzucić swoje zdjęcie z tulipanami i zasygnalizować cnotę. Można też zrobić w związku z nimi coś innego albo nic. Co kto woli. Na szczęście tutaj mamy jakiś wybór.

Ale jakoś tak przy okazji początku marca, mniej więcej do końca jego pierwszej połowy, jest w naszej infosferze naddatek rozważań o tym, jak właściwie mamy poukładać sobie nasze role, te związane z płcią. I ja właśnie o tym.

„Nie zapominaj, że właściwym stanem człowieka jest wyprostowana postawa, niezłomny umysł i krok przemierzający nieznane obszary” – mówi Ayn Rand zacytowana przez Fundację Wolności Gospodarczej, chyba jedyną organizację z tych, jakie obserwuję tu czy tam, która 10 marca w ogóle jakoś odniosła się do dnia mężczyzn. Słowa Rand, zdecydowanie wpływowej intelektualistki, mogą być jakoś inspirujące, ale w śledzeniu tego, co dziś nie działa kwestii bycia mężczyzną, można się bardziej wgłębić w przeszłość i tam szukać wzorców.

Tytuł tego felietonu nawiązuje do tytułu książki, którą napisał Pierre Vidal-Naquet, francuski historyk i antropolog, specjalista w dziedzinie starożytnej Grecji. Interesował go, między innymi oczywiście, wspomniana książka to zbiór esejów, etap przejścia z chłopięctwa do męskości i próba, jakiej musiał sprostać młody Grek, Spartanin, Ateńczyk, mieszkaniec jeszcze innego polis. Gdzieś między 16. a 18. rokiem życia, odbywała się zrytualizowana droga tych młodych ludzi, polegająca na oddaleniu się od społeczeństwa, testowaniu swoich granic, przeważnie na granicach polis, oraz na powrocie na jego łono. Rytuał przejścia to antropologiczny klasyk, który wtedy znajdował swój wyraz na sposoby dziś już nieakceptowalne, ale dla sobie współczesnych oczywiste. Po prostu musiała odbyć się próba. I uwaga, można jej było nie zdać. Można było zostać wiecznym dzieckiem, nie wrócić do społeczeństwa. A w pewnym momencie greckiej historii było ono wszystkim, skoro największą karą było wygnanie.

Takie próby cały czas mamy wymyślone i my. Do niedawna była to matura, obecnie jest to test dysfunkcjonalny, bo niczego nie sprawdza, nie był to też próg zupełnie dla wszystkich, bo absolwenci szkół branżowych, dawniej zawodowych, do matury nie podchodzą. Dlatego też istniał i istnieje dużo ważniejszy test, jest nim zdolność do ustatkowania się, założenia rodziny i posiadania czegoś na własność. Wejście w dorosłość to wejście w prozę życia.

I ten test z kolei jest zdać coraz trudniej. Nie z winy samych zdających. Obecne młodsze ode mnie o te już dwadzieścia lat pokolenie młodych mężczyzn ma inne szanse, niż ja je miałem, kiedy byłem w ich wieku. Niejednokrotnie dużo większe i bardzo dobrze, że ktoś gdzieś ma łatwiej, niż ja miałem. Ale większa dostępność informacji, dóbr konsumpcyjnych, sposobów spędzania wolnego czasu nie przekłada się niestety w ich przypadku na to, aby łatwiej było im ułożyć sobie życie. Jest właśnie trudniej. Ceny nieruchomości, a to jest właśnie to naczynie, w które można wlać dorosłość, poszybowały i winni są wszyscy majstrujący przy nich politycy, dopuszczający się kolejnych ingerencji w rynek. Jasne, można założyć rodzinę w wynajmowanym mieszkaniu. Ale to trudniejsze niż we własnym, choćby i takim na kredyt. Który zresztą trzeba spłacać przez lata.

Ale to tylko najbardziej oczywisty dowód na to, że obecnie „trudniej zdać”. Państwom oraz sprzymierzonym z nimi korporacjom zwyczajnie opłacają się Elojowie, bo kupują, bo głosują, bo interesują się sporami zasuflowanymi im przez media, a nie tymi, w których powinni brać udział po to, aby wygrywać lepszą przyszłość – nawet kosztem mniej rozrywkowej teraźniejszości. Większy dostęp do informacji, to, czego ja nie miałem, będąc nastolatkiem i początkującym studentem, a co jest ogromną szansą dla młodszych ode mnie, co pozwala im się szybciej uczyć, inwestować, tworzyć, jest też zagrożeniem, bo opisywana przez Jacka Dukaja kultura „po piśmie” zredefiniuje też swoich odbiorców i wychodzi na to, że pierwsze pokolenie na nią wystawione poniesie ogromne straty.

I nie jest moją intencją narzekanie, bo ono nic nie zmieni, powinniśmy jednak wspólnie pracować nad tym, aby w Polsce było więcej mężczyzn niż chłopców. Nie jest winą zdającego test to, że z roku na rok ktoś dopisuje do niego nowe pytania, ale jednocześnie uchyla się od wskazania miejsc, skąd można czerpać odpowiedzi, a tym jest właśnie nasz przegrzany rynek nieruchomości i jeszcze bardziej przegrzane relacje zapośredniczone przez współczesne media społecznościowe. Które można przecież wykorzystywać lepiej, ale to nam jako ich użytkownikom na tym powinno zależeć, bo tym, którzy na nas zarabiają, zależy na czym innym. Nie jest tak, że dziś nie można być w „wyprostowanej postawie i niezłomnego umysłu”, bo można, ale selekcja dziejąca się obecnie jest dysfunkcyjna. Tak, nic nikomu się nie należy. Ale testy w Grecji, o jakich pisze Vidal-Naquet, pozwalały na odradzanie się tego, co dziś nazwalibyśmy klasą średnią. Obecna budowa testu na dorosłość powoduje jej zanik. Konsekwencją będzie wysyp Czarnych Łowców, takich mężczyzn, którym rzeczywistość społeczna, w zbyt dużej mierze kształtowana przez polityków, nie dała możliwości na to, aby zaczęli działać jak mężczyźni. Pozostanie im więc działanie jako dzieci. Będą grasować, już to robią, nie na granicy polis, ale w jego środku. Konsekwencje będziemy ponosić wszyscy.

Marcin Chmielowski

Każdy felietonista FPG24.PL prezentuje własne poglądy i opinie

Marcin Chmielowski
Marcin Chmielowski
Politolog, doktor filozofii, autor książek, scenarzysta filmów dokumentalnych.

INNE Z TEJ KATEGORII

Sztuczna inteligencja w działaniu

Ostatnio coraz częściej mówi się o sztucznej inteligencji i to przeważnie w tonie nader optymistycznym – że rozwiąże ona, jeśli nawet nie wszystkie, to w każdym razie większość problemów, z którymi się borykamy. Tylko niektórzy zaczynają się martwić, co wtedy stanie się z ludźmi, bo skoro sztuczna inteligencja wszystko zrobi, to czy przypadkiem ludzie nie staną się zbędni?
5 MIN CZYTANIA

Można rywalizować z populistami w polityce, ale najlepiej po prostu ograniczyć rolę państwa

Możemy już przeczytać tegoroczny Indeks Autorytarnego Populizmu. Jest to dobrze napisany, pełen informacji raport. Umiejętnie identyfikuje problem, jaki mamy. Ale tu potrzeba więcej. Przede wszystkim takiego działania, które naprawdę rozwiązuje problemy, jakie dostrzegają wyborcy populistycznych partii.
4 MIN CZYTANIA

Urojony klimatyzm

Bardziej od ekologizmu preferuję słowo „klimatyzm”, bo lepiej oddaje sedno sprawy. No bo w końcu cały świat Zachodu, a w szczególności Unia Europejska, oficjalnie walczy o to, by klimat się nie zmieniał. Nie ma to nic wspólnego z ekologią czy tym bardziej ochroną środowiska. Chodzi o zwalczanie emisji dwutlenku węgla, gazu, dzięki któremu mamy zielono i dzięki któremu w ogóle możliwe jest życie na Ziemi w znanej nam formie.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Można rywalizować z populistami w polityce, ale najlepiej po prostu ograniczyć rolę państwa

Możemy już przeczytać tegoroczny Indeks Autorytarnego Populizmu. Jest to dobrze napisany, pełen informacji raport. Umiejętnie identyfikuje problem, jaki mamy. Ale tu potrzeba więcej. Przede wszystkim takiego działania, które naprawdę rozwiązuje problemy, jakie dostrzegają wyborcy populistycznych partii.
4 MIN CZYTANIA

Kot w wózku. Nie mam z tym problemu, chyba że chodzi o politykę

Wyścig o ważny urząd nie powinien być wyścigiem obklejonych hasłami reklamowymi promocyjnych wózków. To przystoi w sklepie – też dlatego, że konsument i wyborca to dwie różne role.
5 MIN CZYTANIA

Oceniaj pracę, nie ludzi za to, że są starzy

We salute the rank, not the man! To znany cytat ze świetnego serialu, jakim jest „Kompania Braci”. Dotyczy oczywiście sytuacji wyjętej spod praw wolnego rynku, bo dowodzenie na wojnie to nie zarządzanie w firmie. Żołnierze, niejako z automatu, muszą okazać szacunek przełożonym. Nawet wtedy, kiedy ich nie lubią. Salutowanie stopniowi, nie człowiekowi, to jakiś pomysł na to, jak oddzielić czyjąś pracę od niego samego.
4 MIN CZYTANIA