fbpx
piątek, 1 marca, 2024
Strona głównaŚwiatSUR idzie do lamusa, ale na jak długo?

SUR idzie do lamusa, ale na jak długo?

Można pokusić się o stwierdzenie, że rozporządzenie SUR było jednym z najbardziej oprotestowanych unijnych rolniczych pomysłów ostatnich lat. Nic dziwnego, bo jego treść była realizacją anegdoty z czasów PRL, w której to staliśmy już na krawędzi przepaści, ale zrobiliśmy... krok do przodu.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin (SUR) zostało odrzucone głosami europarlamentarzystów pod koniec ubiegłego roku. To jedna z najlepszych informacji ostatnich lat dla środowisk rolniczych. 299 głosów przeciw, aż 207 głosów za oraz 121 wstrzymujących się to wynik, jakiego mało kto się spodziewał. Warto jednak mieć w pamięci kształt propozycji, która wpędziłaby farmerów z wielu części Europy w tarapaty, ponieważ wiele wskazuje na to, że to konkretne rozporządzenie może być niczym mityczna Hydra, której – po ucięciu jednego łba – wyrasta kilka kolejnych.

Fatalne pomysły w fatalnym czasie

Pierwotnym założeniem rozporządzenia było drastyczne ograniczenie (o 50 proc.) możliwości stosowania środków ochrony roślin w każdym unijnym gospodarstwie rolnym oraz zupełny zakaz ich stosowania na tak zwanych „obszarach wrażliwych”. Do tego, jak wynikało z projektu, 25 proc. areału obligatoryjnie zagospodarowane zostać miało pod produkcję ekologiczną. Co ciekawe, ograniczenia w użytkowaniu nawozów i środków ochrony roślin wyliczane miały być na podstawie ich dzisiejszego zużycia. Oznacza to, że w myśl bzdurnych przepisów np. holenderski rolnik po 50-proc. ograniczeniu mógłby zużywać więcej środków ochrony roślin niż polski gospodarz przed redukcją. Logiczne? Dla urzędników tak.

To jednak nic. O krok dalej poszła Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności Parlamentu Europejskiego (ENVI), która zawnioskowała o zaostrzenie pierwotnego poziomu redukcji. ENVI domagała się, aby 50 proc. zostało zastąpione 80-proc. ograniczeniem w stosunku do lat 2018-2020.

Co mogłoby się wówczas wydarzyć? Wyobraźmy sobie plantację buraków zaatakowaną przez mszyce. W ostatnich latach w UE znacznie ograniczono możliwość stosowania neonikotynoidów. Efektem tego są powtarzające się problemy francuskich rolników, którzy w 2020 roku stracili 40 proc. krajowych upraw buraka cukrowego, które „zjadły” mszyce. Nie warto byłoby szukać tu winy unijnej polityki klimatycznej, gdyby nie fakt, że w walce z mszycami pomóc mogą wyłącznie… neonikotynoidy.

Podobnie sprawa ma się z potencjalnym odebraniem rolnikom możliwości stosowania tzw. chemii rolniczej. Badania prowadzone przez USDA, HFFA Research, unijne Wspólne Centrum Badawcze (JRC), Uniwersytet Kiloński, a także Uniwersytet i Ośrodek Badawczy Wageningen (WUR) jednoznacznie wskazywały na ogromne spadki produkcji rolniczej, wzrost cen na sklepowych półkach oraz utratę bezpieczeństwa żywnościowego Unii Europejskiej w konsekwencji implementacji rozporządzenia. Według badania WUR średnia produkcja rolna w Unii spadłaby o 10-20 proc., a w przypadku niektórych upraw nawet o 30 proc. Jeśli chcemy, aby w dobie wojny na Ukrainie i licznych społeczno-gospodarczych kryzysów Unia pozostawała – relatywnie przynajmniej – niezależna w kwestii dostaw żywności, pomysły takie jak rozporządzenie SUR należy spalić i zabetonować.

W przeciwnym razie unijne państwa będą musiały borykać się z protestami podobnymi do tych, które dziś obserwujemy na zachodzie kontynentu. Nie jest to w niczyim interesie. W każdym razie unijni politycy wybrali sobie na przymusową ekologizację Europy fatalny moment.

To koniec?

Na pewno nie. Wiele na temat potencjalnych zmian w kwestii możliwości stosowania chemii rolniczej powiedzą nam wyniki zbliżających się wyborów. Nowi europosłowie z całą pewnością będą musieli zmierzyć się z tym trudnym tematem będącym na styku gospodarki i proklimatycznych dążeń Wspólnoty. Wiele dowiemy się zapewne już w początkowym okresie nowej kampanii.

Właściwy kierunek jest dziś kreślony przez piastującą prezydencję w Radzie Belgię, która postawiła na promocję Integrowanych Metod Ochrony Roślin, stosowanie biologicznych środków ochrony roślin oraz poprawę propozycji dotyczących celów redukcyjnych. Ostatniemu z punktów na pewno będzie trzeba przyglądać się uważnie, bo – co da się wyczytać z reakcji po upadku SUR – entuzjaści rozporządzenia byli rozgoryczeni, ale i gotowi do składania nowych propozycji.

Nie zapominajmy, że proponowanie podobnych rozwiązań musi wiązać się z wyznaczeniem równie skutecznych rozwiązań alternatywnych. W dalszych przepychankach z rolnikami należy zatem życzyć decydentom odpowiedzialności.

Jacek Podgórski
Jacek Podgórski
Dyrektor Forum Rolnego Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Członek zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych oraz zespołu problemowego ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Były dyrektor Forum Podatkowo-Regulacyjnego w Departamencie Prawa i Legislacji ZPP. Wieloletni dyrektor Instytutu Gospodarki Rolnej. Autor licznych publikacji z zakresu funkcjonowania gospodarki rolnej Polski i Unii Europejskiej. Były dziennikarz i felietonista.

INNE Z TEJ KATEGORII

Kiedy wreszcie skończymy z kosztowną blagą klimatyczną?

Do roku 2030 osiągnięcie tzw. celów zrównoważonego rozwoju, tak chętnie wiązanych z ocieplaniem się klimatu, będzie kosztować każdego mieszkańca w gospodarkach typu zachodniego nawet 2026 dolarów rocznie – oszacowała Konferencja ONZ ds. Handlu i Rozwoju.
2 MIN CZYTANIA

Rozporządzenie przyjęte – Bruksela głucha na postulaty rolników

Bruksela znów pokazała, że co innego mówi, a co innego robi. Mimo protestów rolników i hodowców z całej Europy przeciwko Zielonemu Paktowi i Agendzie 2030, Parlament Europejski przyjął rozporządzenie w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych, które może mieć katastrofalne skutki dla rolnictwa.
3 MIN CZYTANIA

Brytyjczycy będą zarabiać mniej niż imigranci ?

Brytyjscy pracownicy będą otrzymywać niższe wynagrodzenia niż ich zagraniczni koledzy wykonujący tę samą pracę? Tak twierdzą prawnicy, którzy przeanalizowali nowe regulacje dotyczące wynagrodzeń.
3 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Niedźwiedzia przysługa unijnego dobrodzieja

Gotówka od pewnego czasu zaczęła uwierać unijnych decydentów, którzy wieloma sposobami próbują ograniczać jej rolę w gospodarce na rzecz elektronicznych form płatności. Znów UE chciała pokazać, że ma legislacyjną fantazję. Tymczasem pokazała tylko, że – owszem – ma, ale konsumentów… gdzieś.
4 MIN CZYTANIA

Rekordowe polskie drobiarstwo

Polska jest największym producentem mięsa drobiowego w Europie i siódmym graczem na światowym rynku, co powinno napawać nas dumą. Już dziś jesteśmy europejskim czempionem, a cyfry jednoznacznie świadczą o dobrych perspektywach na przyszłość. O ile branża nie padnie ofiarą politycznych gier.
3 MIN CZYTANIA

Kroplówka dla mikroprzedsiębiorców

Forsowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii wakacje od ZUS dla mikroprzedsiebiorców mogą realnie pomóc najmniejszym firmom w kraju, a dodatkowo nie są nadmiernym obciążeniem dla budżetu. Wciąż jednak jest to tylko doraźna pomoc w czasach, które wymagają rozwiązań systemowych.
4 MIN CZYTANIA