fbpx
środa, 21 lutego, 2024
Strona głównaInnowacjeŚlimacze tempo cyfryzacji polskich firm

Ślimacze tempo cyfryzacji polskich firm

Cyfryzacja staje się dziś nieodłącznym elementem funkcjonowania przedsiębiorstwa. O ile kwestia ta jest najzupełniej jasna, gdy myślimy o firmach dużych, o tyle potrzeba digitalizacji nie jest tak oczywista w odniesieniu do sektora mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw.

Problem jest realny, bo MŚP stanowią około 98 proc. wszystkich działających w Polsce firm i generują jednocześnie niemal połowę krajowego PKB. Istnienie luki cyfryzacyjnej na rynku najmniejszych działalności gospodarczych jest faktem. Niedługo jednak, choćby w kontekście konieczności wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur, będzie musiało się to zmienić – przynajmniej w odniesieniu do prowadzenia księgowości.

Cyfry cyfryzacji

Smutne wnioski płyną z tegorocznego badania przeprowadzonego przez Maison&Partners, które dotyczyło digitalizacji krajowych MŚP. Okazuje się bowiem, że niemal jedna na trzy firmy tego sektora nie wykorzystują w bieżącej działalności żadnych narzędzi cyfrowych. Problematyczne w tym kontekście są przede wszystkim mikrofirmy, wśród których na brak prowadzenia kanału w social mediach, strony internetowej, wykorzystywania elektronicznego wewnętrznego fakturowania czy jakiejkolwiek innej działalności cyfrowej wskazuje aż 39 proc. przedsiębiorstw. To nie luka, a wyrwa. Z jednej z strony jest to statystyka tragiczna, z drugiej jednak ogromny potencjał do właściwie planowanej cyfrowej ekspansji, którą wspomagać powinna polska administracja, ale nie tylko ona. Zauważalny stał się dziś trend powstawania nowych bądź umacniania pozycji już istniejących firm, które prowadzą swoich klientów za rękę w całym procesie digitalizacyjnym. To kierunek właściwy, który skutecznie pokrył istniejącą przez lata na polskim rynku niszę.

Pewne potrzeby względem cyfryzacji ma także pozostałe 61 proc. mikrofirm. Znacząca ich część, bo aż 38 proc., deklaruje wykorzystywanie tylko zupełnie podstawowych aktywności cyfrowych w bieżącej działalności – mowa tu o prowadzeniu profili w portalach społecznościowych czy wykorzystywaniu płatności online.

Idąc dalej: rozwiązania chmurowe wykorzystuje tylko 14 proc. mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw – przy czym zaledwie 10 proc. mikrofim, 17 proc. średnich i 19 proc. małych działalności gospodarczych. Jeszcze słabsze statystyki dotyczą korzystania z systemów informatycznych do zarządzania procesami – tu tylko 6 proc. mikrofirm wskazuje na ich wykorzystywanie. Nieco lepiej sytuacja ma się w odniesieniu do małych firm – 12 proc. i całkiem nieźle w kontekście firm średnich – 31 proc. Z szalenie popularnych dziś rozwiązań wykorzystujących AI korzysta dziś tylko 3 proc. firm sektora MŚP.

Bariery w rozwoju

Błędnym jest myślenie, że MŚP cyfryzacją się brzydzą i kategorycznie odrzucają wdrożenie rozwiązań digitalowych. Niekorzystne statystyki biorą się z istnienia obiektywnych przeszkód, które skutecznie odwodzą firmy od rozwoju w kierunku cyfrowym. Podstawową barierą, co wydaje się oczywiste, są zbyt wysokie koszty wdrożenia – na tę przeszkodę wskazuje 46 proc. respondentów z grupy sektora MŚP, którzy brali udział w badaniu Maison&Partners. Drugą najważniejszą barierę stanowi niepewność legislacyjna związana ze zbyt chaotycznym procesem stanowienia prawa. Jest to problem, który przewija się także w badaniach diagnozujących aktualną sytuację firm w Polsce i często wskazywany jest jako jeden z kluczowych czynników utrudniających prowadzenie w Polsce biznesu. Na pytanie „jakie bariery dostrzegasz we wdrażaniu rozwiązań cyfrowych w firmie” 19 proc. MŚP wskazało na brak kompetencji cyfrowych wśród kadr, a – co powinno martwić – 18 proc. na brak wiedzy kadry zarządzającej dot. dostępnych możliwości, produktów i usług wspierających cyfryzację.

Co robić?

Podstawowym problemem, z którym należy sobie poradzić, jest brak racjonalnej pomocy ze strony instytucji publicznych. Nieco chybione okazały się bowiem choćby bony na cyfryzację. Racjonalnym krokiem wydaje się uruchomienie nieskomplikowanej ścieżki umożliwiającej uzyskanie pożyczki czy nawet dotacji na cyfryzację – szczególnie w odniesieniu do mikroprzedsiębiorstw. Zdecydowanie trudniejsze wydaje się dziś poradzenie sobie z zakusami budowania niejasnej, nieprzewidywalnej i nierozważnej polityki względem regulacji cyfrowych. Firmy, z uwagi na potencjalnie restrykcyjne unijne przepisy, obawiają się dziś choćby stawiania na sztuczną inteligencję, co skutecznie hamuje ich rozwój. Podstawą, o której nie możemy zapominać, jest jednak edukacja cyfrowa, która – inaczej niż dzieje się dziś – obejmować powinna kompleksową tematykę, dostosowaną do aktualnych potrzeb, płynnie wmontowaną w krajowy system edukacji.

Firmy, czy tego chcą, czy nie, będą musiały podjąć cyfrowy wysiłek już w lipcu przyszłego roku, kiedy to narzędziem obligatoryjnym dla w zasadzie każdego polskiego przedsiębiorcy stanie się Krajowy System e-Faktur. A jest co robić, bo wciąż 39 proc. przedstawicieli sektora MŚP „zdecydowanie nie widzi” lub „raczej nie widzi” potrzeby dalszej cyfryzacji swojej firmy.

Jacek Podgórski
Jacek Podgórski
Dyrektor Forum Rolnego Związku Przedsiębiorców i Pracodawców. Członek zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych oraz zespołu problemowego ds. międzynarodowych Rady Dialogu Społecznego. Były dyrektor Forum Podatkowo-Regulacyjnego w Departamencie Prawa i Legislacji ZPP. Wieloletni dyrektor Instytutu Gospodarki Rolnej. Autor licznych publikacji z zakresu funkcjonowania gospodarki rolnej Polski i Unii Europejskiej. Były dziennikarz i felietonista.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czy polskie firmy są gotowe na KSeF?

Aż jedna trzecia polskich przedsiębiorstw nie podjęła żadnych kroków w celu integracji swoich narzędzi finansowo-księgowych z Krajowym System e-Faktur (KSeF).
2 MIN CZYTANIA

Pracownik Tesli może być pierwszą ofiarą śmiertelną jej autopilota

Mężczyzna ginie w wypadku luksusowego samochodu elektrycznego w 2022 r. podczas korzystania z funkcji autopilota. Kto jest winny – kierowca czy pojazd? Przedstawiamy rekonstrukcję tej śmiertelnej kolizji.
3 MIN CZYTANIA

Branża spożywcza i automatyzacja idą w parze

W minionym roku aż jedna czwarta małych i średnich przedsiębiorstw z branży spożywczej w Polsce zwiększyła poziom automatyzacji produkcji.
2 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Czego obawia się polski przedsiębiorca?

Ostatnie lata nie sprzyjały prowadzeniu biznesu. Z jednej strony liczne zawirowania o charakterze globalnym, z drugiej regionalnym, wreszcie pewna instytucjonalno-legislacyjna zawierucha skutecznie hamowały zapędy przedsiębiorczych firm. Negatywnych doświadczeń było tu bez liku, ale czy stały się one źródłem wiedzy na temat tego, co w zasadzie boli polskich przedsiębiorców?
6 MIN CZYTANIA

Sadownicy stracili, ale zarobili

Polska – co nie ulega wątpliwości – jest gigantem na światowym rynku produkcji jabłek. Poza Chinami, które od lat pozostają tu niedoścignionym czempionem, niezmiennie plasujemy się w okolicach podium, liderując przy tym europejskim zestawieniom.
3 MIN CZYTANIA

Europejska rewolucja dobrostanowa

Komisja Europejska wzięła na tapet kwestie związane z transportem zwierząt. Słusznie, bo obecnie obowiązujące w tym zakresie przepisy mają już 20 lat, a od tego czasu rynek przeszedł ogromną transformację. Warto jednak patrzeć autorom nowego prawa na ręce, bo już dziś widać, że wśród propozycji zmian znalazło się kilka „hitów”.
3 MIN CZYTANIA