fbpx
piątek, 17 maja, 2024
Strona głównaFelietonGeopolityczna doktryna Robin Hooda

Geopolityczna doktryna Robin Hooda

Kreatywność polityków w tworzeniu wyjątków od twardych i ustalonych reguł, które w pocie czoła ustalali ich poprzednicy, dotyczy zawsze problemu pieniędzy. Trudno sobie wyobrazić, by ten proceder wyszedł poza nawias państwowy. W sytuacji kosztownej imprezy międzynarodowej, nie jest to tylko baśniowa perspektywa.

Józef Mackiewicz zwrócił kiedyś uwagę, że radykalny utylitaryzm był siłą napędową rewolucji francuskiej i wszelkich socjalizmów. Spostrzeżenie to jest nad wyraz trafne, bo racjonalizacja grabieży jakiejkolwiek grupy społecznej w miarę dorabiania etycznych podstaw słuszności takiego postępowania, jest zjawiskiem znanym od początków starożytności. Innymi słowy, jeżeli zachodzi konieczność ograbienia kogoś za pomocą przymusu państwowego (a ta konieczność występuje permanentnie), to by uzyskać prawne rozgrzeszenie takiego postępku, należy na gruncie etycznym uzasadnić, że taki proceder jest społecznie użyteczny.

Jak rzekłem, nie ma w tym zagadnieniu nic nadzwyczajnego, o ile dotyczy to stosunku władzy politycznej do podporządkowanej jej grupy obywateli. Oczywistym jest, że obywatele muszą się władzy słuchać, a nie odwrotnie. Co innego sprawy międzynarodowe. Tutaj obowiązuje zasada, że ten kto jest suwerenny, raczej innego podmiotu słuchać się nie musi, chyba że wynika to ze stosunku wzajemności lub ogólnie przyjętych i wypracowanych przez lata norm społeczności międzynarodowej.

W tym kontekście należy przyjrzeć się pomysłowi, na jaki wpadła elita polityczna UE, działająca zresztą w ścisłej kooperacji z rządem USA, a nawet za jego namową. Pomysł sam w sobie nowy nie jest, bo o takim rozwiązaniu przebąkiwano już od dwóch lat. Temat niczym pieczeń, nabrał koloru dopiero teraz – dojrzał, bowiem wcześniej dziura w kasie nie była aż tak wielka, czyli brakowało owego utylitarystycznego pierwiastka w uzasadnieniu realizacji całego planu. Chodzi oczywiście o plan kolokwialnie nazywany przez niektórych publicystów „grabieniem ruskich”, a oficjalnie zabezpieczeniem mienia agresora na realizację potrzeb wojennych.

W Brukseli na tydzień przed Wielkanocą zakończyło się posiedzenie Rady Europejskiej. Tematem tego spotkania była m.in. trudna sytuacja Ukrainy, z uwagi na to, że UE i USA nie chcą już dalej finansować coraz to większych potrzeb wojennych Ukrainy w obliczu bardzo ciężkiej (czemu już żadne media nie przeczą) sytuacji na froncie. Wynika to z tego, że USA mają swoje problemy „wyborcze”, a UE paraliżują protesty rolników nie tylko przeciwko samemu „zielonemu ładowi”, ale i otwarciu granic na handel żywnością z Ukrainą.

W tym całym politycznym galimatiasie któryś raz z kolei przypomniano sobie, że w ramach sankcji nałożonych na Rosję w związku z agresją, „internowano” 210 mld euro zgromadzonych na rachunkach w UE, głównie w jednej firmie – centralnym depozycie papierów wartościowych Euroclear z siedzibą w Brukseli. Jest to całkiem niezła sumka, biorąc pod uwagę, że bieżące potrzeby wojenne Ukrainy, wycenione przez niedoszłą do skutku dotację USA zablokowaną w Kongresie, to kwota ponad 60 mld dolarów. Zaczęto zatem dyskusję o utylitaryzmie, czyli jak na gruncie prawa międzynarodowego podwędzić Rosji, na razie część zamrożonych środków, w postaci odsetek kapitałowych od zgromadzonych sum, które rocznie kapitalizowane są na kwotę ok. 3 mld euro, i przeznaczyć je (stosownie do oświadczenia Josepa Borrella) w 90 proc. na zakup broni dla Ukrainy, a w pozostałym zakresie na zasilenie budżetu UE w celu wzmocnienia „potencjału ukraińskiego przemysłu obronnego” [sic!].

By być szczerym, to chyba każdy z nas, w tym i ja, wolałbym, aby koszt wojny rozpoczętej przez Putina pokrywać z kieszeni Putina, a nie naszej. Problem w tym, że pomimo buńczucznych zapowiedzi zarówno polityków UE, jak i wysłanników Białego Domu oraz tworzenia jakichś pokrętnych konstrukcji, w rodzaju emisji za te skubnięte od Rosji pieniądze jakichś obligacji, cały plan jest na bakier z powszechnie przyjętymi w stosunkach międzynarodowych normami. Wiele zaś wspólnego ma z realizowaną na terenie hrabstwa Nottingham na przełomie XII i XIII w. doktryną Robin Hooda, lub jak kto woli odwołanie się do bliższych nam czasów – doktryną Janosika.

Co ciekawe, obok oczywistego oświadczenia rosyjskiego MZS, który wprost mówi o kradzieży, podobne stanowisko prezentuje Europejski Bank Centralny, który „wciąż przestrzega przed tym krokiem, obawiając się, że takie wykorzystanie rezerw walutowych w euro może zostać wykorzystane propagandowo przez państwa, których waluty konkurują z euro na światowych rynkach. A ta konkurencja jest zażarta, szczególnie ze strony Chin”. Pikanterii całej sprawie dodaje fakt, że przecież Rosja nie jest w stanie wojny z żadnym z państw UE.

Jak wiemy, pełen kreatywności polityk demokratyczny, na dodatek w fazie euforii, takiej jak prezentowana przez choćby osoby forsujące ten misternie utkany pomysł, bardzo rzadko myśli o konsekwencjach owej kreatywności. Pewnie związane jest to z drobnym, ale umykającym wyborcom faktem, że kadencyjność pomaga skutecznie uniknąć odpowiedzialności za błędne decyzje i zwalić ciężar sprzątania konsekwencji głupich pomysłów na barki dochodzących do władzy następców. Tak czy inaczej, obok oczywistego następstwa, jakim jest upadek wiarygodności samej waluty, grabież środków zgromadzonych na rachunkach w strefie euro, spowoduje drastyczny spadek wiarygodności europejskiego systemu bankowego w odniesieniu do bezpieczeństwa środków powierzanych do przechowywania i inwestowania przez podmioty prawa międzynarodowego. Do tej pory strefa ta była szczególnie atrakcyjna dla kapitałów i banków centralnych Azji i Afryki. Innymi słowy może się wkrótce okazać nie tylko, że wiele państw czy instytucji będzie wolało lokować swoje środki w walutach innych niż euro, ale co gorsza, że bezpieczniejszym miejscem przechowywania środków będzie tradycyjna kasa pancerna w miejscu otoczonym fosą i bronionym kilkoma pułkami żołnierzy uzbrojonych w Ak-47 niż wygodne, cyfrowe konta banków Belgii czy Holandii. Wreszcie, gdy wojna się skończy, trzeba będzie wrócić do normalnych relacji handlowych, zwyczajowo opartych o zaufanie i wiarygodność. Oby nie okazało się, że regulowanie zapłaty będzie się odbywać o walizki lub naczepy tirów wypełnione gotówką, na dodatek skrupulatnie liczone przed wydaniem towaru. Bo skoro można z powodzeniem zabrać pieniądze państwa, to co dopiero prywatne.

Ale to nie wszystko. Jak pokazuje historia, każda rewolucja obejmująca władzę w danym państwie, która sięgała po środki lub inwestycje kapitałowe innego państwa, musiała, stosownie do norm prawa międzynarodowego, w końcu zwrócić właścicielowi te pieniądze albo narażała się na nieprzyjemny eksperyment w postaci szybkiej walki o utrzymanie się przy władzy. W większości przypadków państwo stosujące doktrynę Robin Hooda w końcu zwracało zagrabione pieniądze, najczęściej wraz ze stosownymi reparacjami. A musimy pamiętać, że niezależnie od wszystkiego wojna za naszą wschodnią granicą nie będzie trwać wiecznie i koniecznością będzie zwrot „pożyczki”, którą sami sobie udzieliliśmy z nieswoich pieniędzy.

I na koniec warto sobie zadać pytanie, czy nie jesteśmy świadkami „nowego ładu” w stosunkach międzynarodowych? W dobie wojskowych operacji specjalnych, misji pokojowych i stabilizacyjnych zastępujących formalne prowadzenie wojny, brak realizacji zobowiązań wzajemnych, które wzięły na siebie nieskonfliktowane ze sobą państwa, jak to ma miejsce w opisanym przypadku, można już nazwać nową teorią prawa międzynarodowego?

Jacek Janas

Każdy felietonista FPG24.PL prezentuje własne poglądy i opinie

Jacek Janas
Jacek Janas
Z zawodu radca prawny. Z zamiłowania muzyk, kompozytor i myśliciel. Działacz społeczny, Prezes Zarządu Stowarzyszenia Brzozowski Ruch Konserwatywny i Członek Zarządu Stowarzyszenia Przedsiębiorców i Rolników SWOJAK. Fundator i ekspert Instytutu im. Romana Rybarskiego.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Europa zasad czy ideologii?

Jakiekolwiek podsumowanie 20 lat uczestnictwa Polski w Unii Europejskiej, jakakolwiek dyskusja o tym, czy Polska nadal będzie członkiem tego podmiotu, powinny opierać się nie o analizę zysków i strat, ale o ocenę warunków naszej partycypacji przez pryzmat tego, od czego uwolniliśmy się w 1989 r.
5 MIN CZYTANIA

Romantyczna walka o przyszłość

Przytłoczeni rzeczywistością, czyli ogromem problemów, które zamiast stopniowo rozwiązywać, niemiłosiernie nam się piętrzą, odpychamy od siebie pytania o przyszłość. Niefrasobliwie unikamy oceny czekających nas wyzwań, w sytuacji gdy tylko poprawna ocena pozwoli nam odkryć największe zagrożenie i się na nie przygotować. Tymczasem wszystko wskazuje na to, że idziemy na łatwiznę i pozwalamy oceniać tym, którzy mają w tym interes, ale niekoniecznie rację.
6 MIN CZYTANIA