fbpx
czwartek, 18 lipca, 2024
Strona głównaFelietonPochwała wolnego rynku

Pochwała wolnego rynku

Przeważająca część obywateli naszego nieszczęśliwego kraju nie wierzy w wolny rynek. Nie tyle może nie wierzy, ile uważa, że demonstruje w ten sposób niezależność i samodzielność myślenia. Jak bowiem wiadomo, nikt nie jest zadowolony ze swojej fortuny, za to każdy ze swego rozumu. Tak w każdym razie uważał Franciszek ks. de La Rochefoucauld.

To zresztą jest dosyć groteskowe, bo brak wiary w wolny rynek jest postawą zalecaną zarówno przez socjalistów pobożnych, jak i socjalistów bezbożnych, jacy dominują na scenie politycznej naszego bantustanu, w związku z tym obowiązujący konformizm umysłowy („jak można tak myśleć?!”) jest prezentowany jako oryginalność. Nie tylko zresztą w tej dziedzinie. Na przykład część młodzieży, co to uchodzi za „zbuntowaną”, ubiera się tak samo, jakby ją umundurował jakiś dyktator – ale każdy z tak umundurowanych uważa się za oryginała, jakiego świat nie widział.

Ten ostentacyjny brak wiary w wolny rynek często doświadczam na spotkaniach z publicznością. Proponuję tedy takiemu wątpiącemu, żeby odpowiedział mi na jedno pytanie. Niech sobie wyobrazi, że jest producentem wichajstrów. Czy wolałby sam decydować, po jakich kosztach będzie te wichajstry produkował, jak dużo, po ile będzie je sprzedawał, komu i w jakich ilościach – czy też wolałby, żeby o tym wszystkim decydował za niego ktoś inny, a on żeby tylko odpowiadał za te czyjeś decyzje własnym majątkiem. Z reguły zapytany odpowiada, że wolałby o wszystkim decydować sam, a ja wtedy oświadczam mu, że wbrew własnemu mniemaniu jest zwolennikiem wolnego rynku, tylko o tym nie wie. Że wierzy w wolny rynek, tyle – że „bez swojej wiedzy i zgody” – jak mówili przedstawiciele duchowieństwa zarejestrowani w charakterze tajnych współpracowników SB.

Jak wiadomo, jedną z wiekopomnych reform podjętych przez rząd charyzmatycznego premiera Buzka była reforma ochrony zdrowia. Przyczyną tej reformy – podobnie jak i trzech pozostałych – była okoliczność, że rząd SLD-PSL, który władał naszym bantustanem w latach 1993–1997, oskarżany był, zresztą całkiem słusznie, o „zawłaszczenie państwa”, to znaczy – o obsadzenie wszystkich możliwych synekur w sektorze publicznym przez „swoich” ludzi i to z takimi gwarancjami prawnymi, że nie mogła wysadzić ich z siodeł nawet zmiana rządu. Tymczasem charyzmatyczny premier Buzek, stojący na czele koalicji AW„S” – UW, musiał znaleźć jakieś synekury dla „swoich” ludzi – a wszystkie były zajęte. Nie było tedy rady, jak tylko zainicjować reformy, żeby w sektorze publicznym stworzyć wiele nowych synekur, obwarowanych prawnymi gwarancjami nietykalności. W ten sposób finansowanie ochrony zdrowia zostało powierzone 16 biurokratycznym strukturom terenowym i jednej – dla służb mundurowych. Te biurokratyczne gangi zwane Kasami Chorych zawierały umowy ze szpitalami i przychodniami, przejadając mniej więcej połowę pieniędzy wyszarpanych przez rząd od podatników pod pretekstem, że państwo ich będzie leczyło. Jednak kiedy w roku 2001 wybory ponownie wygrał SLD i utworzył rząd z PSL-em do spółki, okazało się, że do Kas Chorych nie można wprowadzić „swoich” ludzi. Toteż premierowi Millerowi nie pozostało nic innego, jak zreformować tę reformę, to znaczy – rozwiązać Kasy Chorych i na ich miejsce powołać Narodowy Fundusz Zdrowia, mający 16 struktur terenowych. Jak się możemy domyślić, pretekstem do tworzenia tych biurokratycznych gangów, które nikogo nie lecząc, przejadają połowę pieniędzy zagrabionych przez rząd podatnikom pod pretekstem dbania o ich zdrowie, było przychylenie obywatelom nieba.

A jak jest naprawdę? Najlepiej wyjaśnić to na dwóch przykładach z tak zwanego życia. Pewna znajoma mojej żony cierpi na stwardnienie rozsiane. Któregoś razu doktor powiedział jej, że w Kanadzie jest lekarstwo na tę przypadłość, hamujące postęp choroby, ale w Polsce jego miesięczna porcja kosztuje 10 tys. zł. Ponieważ tej osoby nie stać było na taki wydatek, opowiedziała o tym żonie. W związku z tym poprosiliśmy naszą znajomą lekarkę w Kanadzie, która sporządziła receptę, skontaktowała się ze znajomym farmaceutą co do dawkowania, a ś.p. Aleksander Pruszyński za 300 dolarów przywiózł  r o c z n y  zapas tego leku. Nawiasem mówiąc, ten specyfik pierwotnie był stosowany wobec alkoholików i narkomanów, ale okazało się, że jest skuteczny również na stwardnienie rozsiane.

No a teraz znowu stało się, że pewna osoba cierpi na zaawansowany nowotwór – ale jest na to lekarstwo, tyle, że… w Indiach. Lekarz powiedział, że przez NFZ można sprowadzić je do Polski, ale to potrwa co najmniej pół roku, no a koszt jednego opakowania wyniesie 30–40 tys. zł. Uruchomiliśmy tedy łańcuch ludzi dobrej woli i co się okazało? Hinduska znajoma naszych znajomych w ciągu jednego dnia załatwiła sprawę u producenta tego specyfiku. Wymagał on tylko dostarczenia recepty, która została przekazana mu drogą elektroniczną, a wtedy on – ponieważ periculum in mora – wynajął kuriera, który 4 porcje lekarstwa, po 800 rupii za jedno opakowanie – dostarczy do Polski w ciągu kilku dni, a pieniądze zostaną mu przekazane przelewem. Aktualny kurs rupii indyjskiej to 5 groszy. Zatem producentowi, który w dodatku udzielił rabatu, trzeba będzie przelać około 1100 zł za lekarstwo oraz koszty przesyłki do Polski.

Okazuje się, że na wolnym rynku, który najwyraźniej w Indiach działa, wszystko można załatwić nie tylko bardzo szybko, ale i bardzo tanio. Ponieważ w Polsce działanie wolnego rynku zostało skutecznie zablokowane przez biurokratyczne gangi, które okupują nasze państwo i pasożytują na obywatelach, uzyskanie tego specyfiku drogą oficjalną trwałoby znacznie dłużej i pochłonęłoby ogromne koszty.

Ta sytuacja przypomina broszurę Fryderyka Bastiata „O tym, co widać i o tym, czego nie widać”. Na ogół koncentrujemy się wyłącznie na kosztach utrzymania biurokratycznych gangów. Ale to tylko fragment kosztów. Trzeba bowiem do nich doliczyć straty, jakie ponoszą obywatele z powodu wyłączenia wolnego rynku tylko dlatego, żeby wspomniane biurokratyczne gangi mogły na nich pasożytować. W opisanym przykładzie widać to jak w soczewce, że te straty, których normalnie „nie widać”, mogą być wielokrotnie wyższe od kosztów utrzymania gangów.

W swoich pamiętnikach Albert Speer, będący ministrem gospodarki III Rzeszy, która była państwem narodowo-socjalistycznym, narzeka na zbiurokratyzowanie niemieckiej gospodarki, ilustrując to przykładem firmy pracującej dla potrzeb wojennych, która dla celów badawczych potrzebowała kilograma spirytusu będącego tam towarem reglamentowanym. Załatwienie tego spirytusu trwało wiele miesięcy. Tymczasem jeszcze podczas I wojny światowej spirytus można było zwyczajnie kupić. Toteż III Rzesza  n i g d y  nie osiągnęła poziomu produkcji amunicji z jesieni 1918 roku. Kiedy opowiedziałem o tym mojemu niemieckiemu przyjacielowi – architektowi we Wschodnim Berlinie – nie chciał wierzyć. Ponieważ pamiętniki Speera były w NRD niedostępne, u tłumacza przysięgłego w Polsce przełożyłem z polskiego na niemiecki stosowny fragment i mu posłałem.

Podobnie było w Sowietach za Stalina. Kiedy ZSRR przygotowywał się do „wojny zimowej” z Finlandią, Stalin wezwał Naftalego Aronowicza Frenkla i zapytał go, czy podjąłby się zbudowania w karelskich pustkowiach linii kolejowej w trzy miesiące. Frenkiel poprosił o jeden dzień do namysłu, a następnego dnia odpowiedział, że owszem – ale pod jednym warunkiem: że na tej budowie nie będą miały zastosowania zasady obowiązującego ustroju socjalistycznego. I Ojciec Narodów się zgodził!

Stanisław Michalkiewicz

Każdy felietonista FPG24.PL prezentuje własne poglądy i opinie

Stanisław Michalkiewicz
Stanisław Michalkiewicz
Jeden z najlepszych współczesnych polskich publicystów, przez wielu czytelników uznawany za „najostrzejsze pióro III RP”. Prawnik, nauczyciel akademicki, a swego czasu również polityk. Współzałożyciel i w latach 1997–1999 prezes Unii Polityki Realnej. Jego blog wygrał wyróżnienie Blog Bloggerów w konkursie Blog Roku 2008 organizowanym przez onet.pl. Autor kilkudziesięciu pozycji książkowych, niezwykle popularnego kanału na YT oraz kilku wywiadów-rzek. Współpracował z kilkudziesięcioma tytułami prasowymi, kilkoma rozgłośniami radiowymi i stacjami TV.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Tak to Pan Bóg sprytnie wykorzystał prawo podaży i popytu

„Towarzyszu z Kanady, który zbożem palisz. To nieprawda, że mąki nikomu nie trzeba. Łopatą ziarna ty mnie od głodu ocalisz. Daj chleba!” – pisał dawno temu Antoni Słonimski w wierszu „Palenie zboża” . Chodziło o to, że zdarzyło się wtedy, iż gwoli podtrzymania cen na pszenicę, podobnie jak na kawę i bawełnę, w Kanadzie palono zboże, w Brazylii topiono w morzu kawę, a w południowych stanach Ameryki palono bawełnę.
5 MIN CZYTANIA

Sztuczna inteligencja w działaniu

Ostatnio coraz częściej mówi się o sztucznej inteligencji i to przeważnie w tonie nader optymistycznym – że rozwiąże ona, jeśli nawet nie wszystkie, to w każdym razie większość problemów, z którymi się borykamy. Tylko niektórzy zaczynają się martwić, co wtedy stanie się z ludźmi, bo skoro sztuczna inteligencja wszystko zrobi, to czy przypadkiem ludzie nie staną się zbędni?
5 MIN CZYTANIA