fbpx
wtorek, 18 czerwca, 2024
Strona głównaFelietonFinansowy plan Komisji Europejskiej: czy bazooka nie okaże się mokrym kapiszonem?

Finansowy plan Komisji Europejskiej: czy bazooka nie okaże się mokrym kapiszonem?

Od razu zaznaczę: nie jest moją intencją szukanie dziury w całym, uważam jednak, że w tak poważnych sprawach istotne są konkrety. A tych jest wciąż niewiele. Wiemy jedynie, że Komisja coś zaproponowała. Fakt, że jest to jedna z najważniejszych instytucji w UE, ma swoje znaczenie. Niemniej mówimy o propozycji, nie jest to ostateczna decyzja (ta zresztą nie będzie należała do KE), która w tym czy innym momencie będzie podlegała wykonaniu. Komisja zaproponowała zatem, aby nowe wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2021–2027 opiewały na kwotę 1,1 bln euro. Dodatkowo ma zostać uruchomiony fundusz odbudowy, patetycznie nazwany „Nowe pokolenie”, wart 750 mld euro. 500 mld z tej kwoty stanowić mają dotacje, resztę pożyczki z korzystnym oprocentowaniem. Polska miałaby otrzymać łącznie aż 64 mld (z czego niemal 40 mld w formie bezzwrotnej). Brzmi fantastycznie, prawda?

To teraz pora na kilka uwag:

  • Zaraz po pojawieniu się francusko-niemieckiej propozycji, która była bazą do przygotowania pakietu KE, z niektórych państw Unii zaczęły płynąć głosy sprzeciwu. Jest niezwykle mało prawdopodobne, aby teraz te głosy umilkły. Przypomnijmy także, że na początku roku nie przyjęto WRF właśnie w związku ze sprzeciwem tzw. oszczędnej czwórki (Austria, Dania, Holandia, Szwecja). Czy teraz, w obliczu tak wielkiego załamania gospodarczego, kraje te będą bardziej skore do okazywania hojności?
  • Zgodnie z planem KE zasoby funduszu odbudowy pochodzić mają z kredytów zaciągniętych przez Unię na rynkach finansowych. Będą one podlegać zwrotowi ze środków zebranych od państw członkowskich. W jakiej proporcji poszczególne kraje będą w tym zwrocie partycypować? Skąd pewność, że Polska, która stosunkowo lekko przechodzi kryzys, będzie beneficjentem netto tego funduszu? I co w razie defaultu jednego lub kilku członków Wspólnoty, ktoś przecież będzie musiał spłacić przypadającą na te kraje część długu?
  • Unia zapowiada, że dochody z systemu handlu emisjami (ETS) mają zasilać fundusz odbudowy. W konsekwencji oznacza to, że środki te nie będą trafiać już do państw członkowskich. Ile z tych funduszy, które normalnie przypadłyby Polsce, wróci do naszego kraju? Czy bilans będzie dodatni czy ujemny?
  • Komisja zapowiedziała wprowadzenie nowych podatków, cyfrowego oraz cła węglowego. Kto będzie nakładał te podatki i według jakich kryteriów uzyskane dochody będą transferowane do państw członkowskich? Czy w długim okresie w interesie Polski jest ewentualne przyznanie Unii Europejskiej prawa do bezpośredniego nakładania danin? To może być bardzo niebezpieczny precedens, sposób na wprowadzenie unii fiskalnej, w ramach której dochodzić będzie do transferów z jednych państw do drugich. Skąd pewność, że więcej otrzymamy, niż wpłacimy? Władztwo podatkowe było do tej pory zarezerwowane dla państw członkowskich, przyznanie go Unii tworzy podstawę do traktowania jej jako quasi-państwa, z własnymi, niezależnymi wpływami.

Sprawa pakietu zaproponowanego przez Komisję wcale nie jest przesądzona, nie ma też pewności, że Polska finalnie na tym skorzysta. Dziwią zatem strzelające korki od szampana, na radość jest zdecydowanie za wcześnie. Lepiej poczekać na konkrety, niż upijać się mrzonkami.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal

Z pewnością zgodzimy się wszyscy, że najbardziej nieakceptowalną i wywołującą oburzenie formą działania każdej władzy, niezależnie od ustroju, jest działanie w tajemnicy przed własnym obywatelem. Nawet jeżeli nosi cechy legalności. A jednak decydentom i tak udaje się ukryć przed społeczeństwem zdecydowaną większość trudnych i nieakceptowanych działań, dzięki wypracowanemu przez wieki mechanizmowi.
5 MIN CZYTANIA

Legia jest dobra na wszystko!

No to mamy chyba „początek początku”. Dotychczas tylko się mówiło o wysłaniu wojsk NATO na Ukrainę, ale teraz Francja uderzyła – jak mówi poeta – „w czynów stal”, to znaczy wysłała do Doniecka 100 żołnierzy Legii Cudzoziemskiej. Muszę się pochwalić, że najwyraźniej prezydent Macron jakimści sposobem słucha moich życzliwych rad, bo nie dalej, jak kilka miesięcy temu, w nagraniu dla portalu „Niezależny Lublin”, dokładnie to mu doradzałem – żeby mianowicie, skoro nie może już wytrzymać, wysłał na Ukrainę kontyngent Legii Cudzoziemskiej.
5 MIN CZYTANIA

Rozzłościć się na śmierć

Nie spędziłem majówki przed komputerem i w Internecie. Ale po powrocie do codzienności tym bardziej widzę, że Internet stał się miejscem, gdzie po prostu nie można odpocząć.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

RAPORT: Banki centralne wobec podwyższonej inflacji

Patrząc na wskaźnik inflacji, można odnieść wrażenie, że jakaś maszyna przeniosła nas o kilka dekad do tyłu. Polski odczyt dynamiki cen jest najwyższy od 20 lat, inflacja konsumencka w Stanach Zjednoczonych osiągnęła poziom niewidziany tam od ponad trzech dekad. Podobnie jest w strefie euro. Niemcy mają inflację porównywalną z tą z początku lat 90. Dziennikarze pytają ekonomistów i polityków, kiedy ceny wyhamują i wszystko wróci do normy.
11 MIN CZYTANIA

DEBATA WIDEO: Skąd ta inflacja? Odpowiadają Kluza, Liberadzki, Sokal

Nie wiesz, skąd ta inflacja? Obejrzyj naszą debatę z udziałem wybitnych ekspertów. Wiele pytań i równie dużo trafnych odpowiedzi!

Prof. Dariusz Gątarek: „Przyczyn inflacji szukałbym poza Polską” [WYWIAD]

O bieżącej sytuacji gospodarczej w Polsce rozmawiamy z prof. Dariuszem Gątarkiem, światowej renomy ekonomistą zajmującym się tematyką zarządzania ryzykiem i wyceną pochodnych instrumentów finansowych. Byłym doradcą prezesa NBP Sławomira Skrzypka.
5 MIN CZYTANIA