fbpx
środa, 10 lipca, 2024
Strona głównaKulturaNajrzadsza, najdroższa, najpiękniejsza

Najrzadsza, najdroższa, najpiękniejsza

Muzeum Historii Polski wzbogaciło się o złotą 50-dukatówkę Zygmunta III Wazy. Cenna moneta została kupiona na aukcji za 2,7 mln złotych, a licytacja trwała… minutę. 50 dukatów w złocie jest prawdziwym białym krukiem wśród kolekcji numizmatycznych na świecie.

W 1621 r. w mennicy koronnej w Bydgoszczy została wybita jedna z najrzadszych królewskich monet na świecie – mowa o 50 dukatach Zygmunta III Wazy. Na awersie unikatu według projektu Samuela Ammona widnieje popiersie Zygmunta III Wazy, a na rewersie – zdobiona tarcza polsko-szwedzka. Wybita w złotym kruszcu moneta jest słusznych rozmiarów i wagi: jej średnica to 68,6 milimetrów, a waży aż 174,52 gramy.

Warto przypomnieć, że Samuel Ammon był obywatelem Rzeczypospolitej Obojga Narodów (mieszkał w Gdańsku) i tak w swoich czasach jak i dzisiaj uznawany jest za jednego z najwybitniejszych medalierów działających w naszym kraju w okresie baroku. Zygmunt III Waza był tak zadowolony z projektu stempla (który posłużył do wybicia monety), że na prywatnej audiencji osobiście obdarował jego twórcę złotym łańcuchem. Ammon pochodził ze Szwajcarii, a w Gdańsku osiedlił się około roku 1611, gdzie znalazł intratną posadę rytownika stempli w mennicy miejskiej. Był mistrzem w swoim fachu, o czym przekonać się można podziwiając 50-dukatówkę – najdroższą polską monetę. (Na szczęście Samuel Ammon mimo wczesnej śmierci w wieku 32 lat, zdążył nauczyć fachu czeladników gdańskiej mennicy).

50 dukatów w złocie Zygmunta III Wazy to tzw. donatywa, czyli nieprzeznaczony do wykorzystania w obiegu pieniądz o wielkiej wartości, wybijany na specjalną okoliczność. Moneta była symbolem prestiżu i potęgi Rzeczypospolitej, a przypomnijmy, że były to czasy, kiedy nasz kraj dopiero co „odbił” Smoleńsk (1611 r.), a po rozejmie w Dywilinie powierzchnia Rzeczypospolitej Obojga Narodów miała niemal milion kilometrów kwadratowych.

O tym, jak bardzo naszym muzealnikom zależało, by ten numizmatyczny rarytas nie stał się własnością zagranicznego kolekcjonera niech świadczy fakt, że licytacja 50 złotych dukatów, których cena wywoławcza wynosiła 1,8 mln złotych, trwała zaledwie minutę. Ostatecznie moneta została kupiona aż za 2,7 mln złotych (aukcja odbyła się jesienią 2023 r.).

50 dukatów w złocie Zygmunta III Wazy to jedna z najrzadszych królewskich monet na świecie. Obok numizmatu zakupionego przez Muzeum Historii Polski znana jest tylko jeszcze jedna taka moneta, która pochodzi ze skarbu z Ławry Peczerskiej (klasztoru prawosławnego w Kijowie) i aktualnie przechowywana jest w petersburskim Ermitażu. 50 złotych dukatów Zygmunta III Wazy jest z pewnością perłą w koronie wszystkich polskich zbiorów złotych monet (o których zresztą pisaliśmy niedawno). Pewnym punktem odniesienia do tematu naszych złotych numizmatów jest fakt, iż inna moneta wybita w 1621 r. w mennicy królewskiej w Bydgoszczy, a mianowicie 100 dukatów Zygmunta III Wazy, w styczniu 2018 r. została zakupiona przez anonimowego kolekcjonera za astronomiczną sumę 2,16 mln dolarów.

Źródło:Muzeum Historii Polski, money.pl, J.M.
Jarosław Mańka
Jarosław Mańka
Dziennikarz, reżyser, scenarzysta i producent, autor kilkunastu filmów dokumentalnych i reportaży (kilka z nich nagrodzonych). Absolwent historii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pasjonat podróży i tajemnic historii. Propagator patriotyzmu gospodarczego. Współpracownik magazynu „Nasza Historia”.

INNE Z TEJ KATEGORII

Czym festiwal Millenium filmów dokumentalnych zaskoczy nas w tym roku?

Millenium Docs Against Gravity to największy festiwal filmowy w Polsce. W tym roku wraz z twórcami i bohaterami poszczególnych dokumentów obchodzimy jego 21. edycję. Festiwal trwa od 10 do 19 maja. Hasło tegorocznej edycji to „W relacji ze światem”. Tak uniwersalny temat pozwala na pokazanie szerokiego wachlarzu filmów dokumentalnych.
3 MIN CZYTANIA

„Challengers” i tenisowe szaleństwo na całym globie

Do kin wszedł nowy, uważany za przebój tego roku, film „Challengers”. Obsadzona w roli głównej Zendaya promowała produkcję od marca, paradując w tenisowych strojach. To właśnie ta dyscyplina jest głównym tematem filmu. Czy opowieść o rakietach i piłkach jest na tyle dobra, aby tenis utrzymał się w mainstreamie?
4 MIN CZYTANIA

Czy komiksowa Biblia stanie się hitem również w Polsce?

Twórcy komiksowi pracujący dla Marvela i DC Komiks po sukcesie komiksu „JEZUS” postanowili zilustrować całą Biblię. Komiksowa adaptacja Pisma Świętego podbiła serca fanów w USA. Czy okaże się hitem również nad Wisłą?
2 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Wiślana Procesja Eucharystyczna w Czerwińsku nad Wisłą

Długi weekend związany ze Świętem Bożego Ciała sprzyja poznawaniu mało znanych zakątków naszego kraju. Z pewnością warto odwiedzić Czerwińsk nad Wisłą, gdzie odbywa się jedyna w Polsce Wiślana Procesja Eucharystyczna. Przy okazji można poznać wiele tajemnic związanych z pięknym czerwińskim klasztorem położonym nad brzegiem Wisły.
5 MIN CZYTANIA

Pamięć i przestroga: Konfederacja targowicka, czyli krótka historia zdrady

Miesiąc maj większości Polaków kojarzy się z rocznicą uchwalenia Konstytucji w 1791 r., rokrocznie uroczyście obchodzoną w naszym kraju. Jednak maj to także (niestety) miesiąc, w którym część zaprzedanej magnaterii zawiązała konfederację targowicką, która do dziś jest synonimem zaprzedania i hańby. Historię zdrady narodowej doskonale opisał przedwojenny historyk Władysław Smoleński w dziele „Konfederacja targowicka”.
4 MIN CZYTANIA

Męczennik, który sam domagał się, by zostać patronem Polski

16 maja w sanktuarium w Strachocinie uroczyście obchodzony jest odpust św. Andrzeja Boboli w rocznicę jego okrutnej śmierci, jaką odniósł z rąk Kozaków w 1657 r. Męczennik jest prawdopodobni jedynym świętym, który... sam domagał się, by zostać patronem Polski.
4 MIN CZYTANIA