fbpx
czwartek, 25 kwietnia, 2024
Strona głównaFelietonNie bądź pan głąb

Nie bądź pan głąb

Podaż pracy ludzkiej oraz innych dóbr i usług nie przekracza popytu na te dobra. Wynika to z prawa Saya, które w najprostszej postaci głosi, że „każda podaż ma swój popyt”.

Jak donosi The Wall Street Journal, część największych amerykańskich szpitali zrezygnowała z obowiązkowych szczepień pracowników przeciw COVID-19. Decyzje podjęto po tym, jak pojawiły się problemy z podażą pracowników.

Amerykańskie szpitale walczyły nie tylko o pielęgniarki, ale także o techników i dozorców. Sam chirurg nie zrobi operacji. Skomplikowana operacja wymaga dzisiaj społecznej współpracy i inteligentnego podziału pracy opartego na rynkowym rachunku ekonomicznym.

Zdrowy rozsądek podpowiada, że o podjęciu pracy decydują również czynniki pozaekonomiczne. Są ludzie, którzy nie decydują się na podjęcie pracy, która byłaby sprzeczna z ich religijnymi, moralnymi lub politycznymi przekonaniami. Nie biorą każdej pracy, ponieważ mogą czekać. Czekają także pracodawcy. Jedyni i drudzy kalkulują, przeprowadzając rachunek zysków i strat.

Na niezakłóconym rynku bezrobocie ma zawsze charakter dobrowolny. Ci, którzy poszukują pracy, mogą czekać i tak w rzeczywistości robią, gdyż wolą bezczynność lub wybierają samozatrudnienie. Dochodzi do tego, kiedy jednostka ceni sobie wyżej marginalną użyteczność samozatrudnienia lub przyjemność z bezczynności niż wynagrodzenie, które odzwierciedla marginalną produkcyjność świadczonej przez nią pracy.

Na wolnym rynku takie decyzje są wolne od przymusu. W czasach covidowych obostrzeń wymagają więcej odwagi i determinacji, ale mechanizm działania jest ten sam. Warto mieć oszczędności i nie żyć na kredyt. Wtedy człowiek ma szersze pole manewru, by cenić bardziej swoje wartości niż wynagrodzenie ze świadczonej pracy.

Dr Jane Goodall, badaczka szympansów i ikona ekologii, podczas panelu na Światowym Forum Ekonomicznym stwierdziła, że gdyby ludzi na świecie było tyle co pięć wieków temu, to nie byłoby problemu z klimatem. Elon Musk jest przedsiębiorcą i na świat patrzy z innej perspektywy. W planach ma podbicie Marsa i potrzebuje do tego ludzi. Praca ludzka to jedno z najbardziej rzadkich dóbr ekonomicznych. Podaż pracy ludzkiej oraz innych dóbr i usług nie przekracza popytu na te dobra. Wynika to z prawa Saya, które w najprostszej postaci głosi, że „każda podaż ma swój popyt”.

Musk ma podstawy, by się niepokoić, ponieważ przyrost naturalny w Stanach Zjednoczonych za ostatni rok był najmniejszy od ponad wieku. W ponad połowie stanów między połową 2019 r. a połową 2020 r. więcej osób zmarło, niż się urodziło. Każdy rozumie obawy związane z posiadaniem dzieci w czasach szalejącej po świecie pandemii. Problem polega jednak na tym, że kryzys demograficzny jest skutkiem błędnych ekonomicznych idei.

Człowiek jest stworzony na obraz i podobieństwo Boże. Jego kreatywność jest nieskończona i nie powinien się bać o przyszłość. Albo wierzy w ludzkość i jej kreatywność oraz innowacje, które dostarczą rozwiązań dla dzisiejszych wyzwań, albo boi się postępu, ponieważ kwestionuje on stabilność jego status quo.

W legendarnym skeczu Kabaretu Dudek „Ucz się Jasiu” Jan Kobuszewski (majster) mówi do Wiesława Gołasa (ucznia): „Praw fizyki pan nie zmienisz i nie bądź pan głąb”. Także praw ekonomii nie zmienimy i nie warto przy nich majstrować.

Jacek Gniadek SVD

Jacek Gniadek SVD
Jacek Gniadek SVD
Werbista, misjonarz, teolog, ekonomista i obserwator życia gospodarczego w jednym. Pracował w Zairze (DR Konga), Botswanie, Liberii i Zambii. Od 2016 r. mieszka w Warszawie. Był dyrektorem Werbistowskiego Centrum Fu Shenfu oraz prezesem Stowarzyszenia „Sincum” im. M. Boyma SJ, które pomaga Kościołowi w Chinach. Współpracuje z Fundacją ASBIRO, która wspomaga prywatną edukację w Afryce. Wkrótce wybiera się do Chile. Jeden z największych zwolenników wolnej przedsiębiorczości wśród duchownych katolickich w Polsce.

INNE Z TEJ KATEGORII

Sztuczna inteligencja w działaniu

Ostatnio coraz częściej mówi się o sztucznej inteligencji i to przeważnie w tonie nader optymistycznym – że rozwiąże ona, jeśli nawet nie wszystkie, to w każdym razie większość problemów, z którymi się borykamy. Tylko niektórzy zaczynają się martwić, co wtedy stanie się z ludźmi, bo skoro sztuczna inteligencja wszystko zrobi, to czy przypadkiem ludzie nie staną się zbędni?
5 MIN CZYTANIA

Można rywalizować z populistami w polityce, ale najlepiej po prostu ograniczyć rolę państwa

Możemy już przeczytać tegoroczny Indeks Autorytarnego Populizmu. Jest to dobrze napisany, pełen informacji raport. Umiejętnie identyfikuje problem, jaki mamy. Ale tu potrzeba więcej. Przede wszystkim takiego działania, które naprawdę rozwiązuje problemy, jakie dostrzegają wyborcy populistycznych partii.
4 MIN CZYTANIA

Urojony klimatyzm

Bardziej od ekologizmu preferuję słowo „klimatyzm”, bo lepiej oddaje sedno sprawy. No bo w końcu cały świat Zachodu, a w szczególności Unia Europejska, oficjalnie walczy o to, by klimat się nie zmieniał. Nie ma to nic wspólnego z ekologią czy tym bardziej ochroną środowiska. Chodzi o zwalczanie emisji dwutlenku węgla, gazu, dzięki któremu mamy zielono i dzięki któremu w ogóle możliwe jest życie na Ziemi w znanej nam formie.
6 MIN CZYTANIA

INNE TEGO AUTORA

Ekonomia i sprawiedliwość

Współczesne państwo nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Nie zajmując się tematem sprawiedliwości, kapitaliści pozostawiają ten problem do rozwiązania kolejnemu pokoleniu socjalistów.
3 MIN CZYTANIA

Każda władza ma swoje preferencje

Pieniądze budżetowe zawsze są ogromną pokusą dla organizacji pozarządowych. Nikt nie otrzymuje ich za darmo. Nie jest sztuką nie brać, kiedy nie dają. Sztuką jest być wolnym i nie brać, kiedy pieniądze rządowe leżą na stole.
3 MIN CZYTANIA

Milei i libertariańskie credo

Na Światowym Forum Ekonomicznym Javier Milei, libertariański prezydent Argentyny, powiedział, że największym niebezpieczeństwem dla świata jest socjalizm. Prawie nikt nie zwrócił uwagi, że Milei wspomniał także o libertariańskim credo, które głosi, że wszyscy są równi i mają takie same prawa przyznane przez Stwórcę, do których należy prawo do życia, wolności i własności.
2 MIN CZYTANIA